Energie FAQ - woordenlijst

Aansluitcapaciteit

Het transportvermogen van de aansluiting zoals door een potentiële aangeslotene is aangevraagd en waarvoor het aansluittarief wordt betaald.

Aansluiting

Een of meer verbindingen tussen een net en een "onroerende zaak" of de verbinding tussen een net en een ander net op een ander spanningsniveau.

Aansluitingenregister

Een register, ingericht en beheerd door de netbeheerder voor de aansluitingen op zijn net, waarin per netaansluitpunt is vastgelegd welke programma-verantwoordelijke (zie aldaar) op enig moment de programma-verantwoordelijkheid heeft.

Aansluitovereenkomst

Overeenkomst tussen een aangeslotene en een netbeheerder waarin de aansluitvoorwaarden en de specifieke technische en commerciële voorzieningen met betrekking tot het netaansluitpunt en het gebruik van het net zijn opgenomen.

Aansluittarief

Het tarief in rekening gebracht door de netbeheerder bij een aangeslotene ter dekking van de kosten van de aansluitdienst.

Aansluitvoorwaarden

De technische en operationele voorwaarden waaraan een netbeheerder en een aangeslotene ten minste moeten voldoen.

Afnemer

Een natuurlijk persoon of rechtspersoon die beschikt over een aansluiting op een net.

Ampere (Amp)

Eenheid van elektrische stroomsterkte.

APX Amsterdam Power Exchange

De Amsterdam Power Exchange (APX) is een virtuele elektriciteitsmarkt. Op de APX spotmarkt handelen superverbuikers, distributeurs, producenten en handelaren in elektriciteit. De APX speelt een belangrijke rol in de oplossing van het probleem van de beperkte importcapaciteit van elektriciteit aan de Nederlandse grens.

Atoomenergie

Nucleaire of atoomenergie is energie verkregen uit de kern van het atoom.

Belasting Toegevoegde Waarde (BTW)

Zoals over bijna alle producten betalen consumenten ook over energie 19% BTW. Energieleveranciers en netbeheerders brengen deze BTW bij u in rekening en dragen deze vervolgens af aan de belastingdienst.

Bijstoken met biomassa

Het proces waarbij biomassa in een conventionele energie centrale in relatief kleine hoeveelheden wordt toegevoegd en gestookt. Als het hier om een officieel erkende elektriciteitscentrale gaat en de schadelijke emissies nemen aantoonbaar niet toe, dan wordt de extra opgewekte stroom als groene stroom erkend.

Bio-energie

Energie die is opgewekt uit organisch materiaal.

Biogas

Gas dat verkregen wordt bij de verwerking van organisch afval en dat voor energie opwekking gebruikt kan worden. De status van "groen aardgas" is pas haalbaar als men zonder technische problemen biogas in het gasnet zou kunnen invoeden. Dit is tot op heden nergens het geval.

Biomassa

Plantaardig materiaal. Men spreekt soms wel van schone en vuile biomassa. Schone biomassa is plantaardig materiaal dat geen bewerkingen heeft ondergaan, die er bij verbranding voor zorgen dat schadelijke gassen worden uitgestoten. Vuile biomassa heeft wel dergelijke behandelingen ondergaan. Een voorbeeld hiervan is gelakt hout.

Black-out

Storingssituatie waarbij (een deel van) één of meerdere netten spanningsloos is.

Boiler

Toestel voor warmwatervoorziening met een opslagreservoir.

Broeikaseffect

Gassen in de atmosfeer werken als een deken rond de aarde. Warmte van de zon, die de aarde bereikt, kan daardoor niet zomaar weer verdwijnen in de ruimte. Hierdoor is de aarde leefbaar. Maar de laatste tientallen jaren wordt de deken te dik. Dit komt grotendeels door menselijke activiteiten. Er komen steeds meer gassen in de atmosfeer die warmte vasthouden. Er blijft dus steeds meer warmte hangen. Hierdoor ontstaat het 'versterkte broeikaseffect', meestal kortweg broeikaseffect genoemd. Wat de gevolgen daarvan zijn, is nog moeilijk te voorspellen. Sommige gebieden zullen warmer worden, andere juist kouder. Op bepaalde plaatsen zal meer regen vallen, terwijl van oorsprong vochtige streken te kampen kunnen krijgen met droogte. Oogsten mislukken, door overstromingen raken mensen dakloos en er kan een tekort aan drinkwater ontstaan. Door het warmer worden van de aarde smelten de ijskappen. Onder andere hierdoor is in de laatste honderd jaar de zeespiegel met vijf à tien centimeter gestegen. Dit maakt met name laaggelegen gebieden als Nederland kwetsbaar.

Broeikasgas

Er zijn meerdere gassen die warmte vasthouden en zo bijdragen aan het broeikaseffect. De meest bekende is CO2. Door het verbranden van fossiele brandstoffen - olie, gas en kolen - voor energieopwekking brengen we CO2 (koolstofdioxide) in de atmosfeer. CO2 heeft een sterke isolerende werking. Daarnaast is er een aantal andere gassen die ook aan het broeikaseffect bijdragen. De uitstoot van deze gassen is weliswaar veel kleiner dan van CO2, maar de isolerende werking per kg is veel hoger. De voor Nederland meest relevante overige broeikasgassen zijn methaan (CH4), lachgas (N2O) en de fluorverbindingen HFK, PFK en SF6. Vooral methaan heeft een zeer sterk effect op het broeikas-effect.

Calorische waarde

De calorische waarde geeft aan hoeveel warmte er vrijkomt bij volledige verbranding van gas en is belangrijk voor het juist functioneren van apparaten die werken op gas.

Capaciteitstarief

Het capaciteitstarief is een tarief dat wordt berekend voor het transport van gas en elektriciteit, afhankelijk van de capaciteit van uw aansluiting. Vanaf 1 januari 2009 worden alle kosten voor het transport van elektriciteit in rekening gebracht via vaste bedragen onafhankelijk van uw verbruik.

Celsius

Een schaal in temperatuur gebaseerd op het vries- (0 graden) en koopunt van water (100 graden). Om graden Celsius om te zetten naar graden Fahrenheit: aantal graden Celsius, maal 9, gedeeld door 5, plus 32.

DTE

DTE staat voor Directie Toezicht Energie (naamswijziging per 1-7-2005), de toezichthouder op de energiesector. De DTe is als kamer ondergebracht bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) en is belast met de uitvoering en het toezicht op de naleving van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. Per 1-6-2008 wordt de naam gewijzigd in Energiekamer.

Dubbeltarief

Het stroomverbruik van een apparaat hangt af van het vermogen, maar ook van de tijd dat u het apparaat gebruikt. Per verbruikt kilowattuur betaalt u een bepaald tarief. Welk dat tarief dat is, verschilt per energiebedrijf. De uitgaven aan elektriciteit zijn ook afhankelijk van het feit of u een enkeltarief- of een dubbeltariefmeter heeft. Met een enkeltariefmeter betaalt u altijd één vaste energieprijs. Bij een dubbeltariefmeter is de prijs afhankelijk van het moment waarop u de elektriciteit gebruikt. 's Nachts en in het weekend is de elektriciteit dan goedkoper dan overdag. De exacte tijdstippen verschillen per energiebedrijf. Wanneer het voor u aantrekkelijk is, hangt af van de energieprijs en uw stroomverbruik. Let op: dubbeltarief wordt ook wel Piek/Daltarief of Plateau/Daltarief genoemd.

Duurzame energie

Een verzamelnaam voor vormen van hernieuwbare energie die verkregen wordt uit andere dan fossiele brandstoffen. Hieronder wordt onder andere begrepen energie die uit wind, stromend water, zonnestraling en aardwarmte wordt verkregen, maar ook energie die vrijkomt bij verwerking van afval (vooral verbranding) of biomassa.

EAN-code

EAN staat voor European Article Number. Deze EAN-code is een uniek identificatiegetal van 18 cijfers. Iedere elektriciteits- of gasaansluiting in Nederland heeft zijn eigen EAN-code. De EAN-code wordt toegekend door de netbeheerder. Deze is ook de beheerder van het aansluitingenregister. Wanneer er een nieuwe aansluiting wordt aangevraagd, zal de netbeheerder hier een EAN-code aan toekennen.

U kunt de EAN-code van uw elekticiteits- of gasaansluiting terugvinden op uw energierekening (jaar- of eindafrekening). Daarnaast kunt u uw EAN-code opzoeken via de website www.eancodeboek.nl.

Elektriciteit

Elektriciteit is aanwezig in alles. Elk voorwerp bestaat uit molekulen. Molekulen bestaan uit atomen, en atomen bestaan uit neutronen, protonen en elektronen. De elektrische lading van neutronen en protonen en elektronen zijn normaal gesproken tegengesteld en heffen elkaar op. Als in een voorwerp het evenwicht tussen elektronen en neutronen is verstoord, wordt het voorwerp met elektriciteit geladen. Er is in dat geval sprake van statische elektriciteit. (Zie ook: elektrische stroom).

Elektriciteitswet

De Nederlandse Elektriciteitswet vormt sinds augustus 1998 tegen de achtergrond van de Europese regelgeving het kader voor marktwerking in de Nederlandse elektriciteitsvoorziening.

Elektrische stroom

Dit is een elektronenstroom waarvan de sterkte wordt gemeten met eenheden die amperes worden genoemd. Elektronen stromen via een geleider of elektrode van de van de ene plaats naar de andere plaats.

Elektrode

Een elektrische geleider die functioneert als fysiek transportmiddel van stroom.

Elektron

Elementair deeltje van het atoom. Elektronen dragen de negatieve lading van een atoom.

Emissiereductie

Het verminderen van de uitstoot van stoffen die een (mogelijk) schadelijk effect op het milieu hebben.

Energie

Wetenschappelijk gezien betekent energie de mogelijkheid om werk te verrichten dat boven de natuurlijke capaciteiten van de mens uitgaat. In het dagelijks taalgebruik wordt vaak het woord kracht gebruikt als energie bedoeld wordt. Maar kracht is eigenlijk de snelheid waarmee werk wordt verricht of energie wordt verbruikt.

Energie kent verschillende verschijningsvormen: warmte, beweging, potentiële energie, stroom, elektriciteit, chemische binding, enz. Alles om ons heen is gevuld met energie. De kunst is om het op een gerichte en geschikte manier hieruit los te maken. Daarvoor zijn speciale apparaten ontwikkeld, zoals energiecentrales, CV-ketel, auto's en stofzuigers.

Energiebelasting

De belasting die de overheid heft over het energieverbruik. Hierdoor wordt energie duurder en zullen verbruikers er naar verwachting bewuster en zuiniger mee omgaan. Energiebelasting noemen we ook wel energieheffing. U betaalt de energiebelasting aan uw energiebedrijf die het weer afdraagt aan de Belastingdienst.

Korting op de energiebelasting
U hoeft niet over al uw energiegebruik belasting te betalen. Want hoe zuinig u ook bent met energie, een bepaalde hoeveelheid gas en elektriciteit heeft u gewoon nodig om te kunnen leven. Voor dit deel betaalt u geen energiebelasting. Via uw energierekening krijgt u een korting, ook wel heffingskorting genoemd.

Energiekamer

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft besloten om per 1 juni 2008 de naam Directie Toezicht Energie (DTe) te veranderen in Energiekamer. Dit besluit is formeel door de Minister van Economische Zaken bekrachtigd met een aanpassing van de mandaatregeling.

Enkeltarief

Met enkeltarief wordt bedoeld dat u ongeacht het tijdstip van verbruik een vaste energieprijs betaalt. U heeft dan een enkeltariefmeter. Bij een dubbeltariefmeter is de prijs afhankelijk van het moment waarop u de elektriciteit gebruikt. 's Nachts en in het weekend is de elektriciteit dan goedkoper dan overdag. De exacte tijdstippen verschillen per energiebedrijf. De aanschafprijs en het vastrecht van een dubbeltariefmeter zijn hoger dan van een gewone meter. Het verbruik waarbij een dubbeltariefmeter lonend is, ligt tussen de 400 en 1.800 kilowattuur per jaar. Wanneer het voor u aantrekkelijk is, hangt af van de energieprijs en uw stroomverbruik.

Fahrenheit

Een schaal in temperatuur waarin het kookpuint van water ligt op 212 graden en het vriespunt van water ligt op 32 graden Fahrenheit. Om graden Fahrenheit naar graden Celsius te converteren: graden Fahrenheit, min 32, keer 5, gedeeld door 9.

Fossiele brandstoffen

Steenkool, bruinkool, ruwe aardolie en aardgas, die in lagen van de aardkorst ontstonden als fossiele resten van organismen die eens hebben geleefd.

Garanties van oorsprong

De regeling Garanties van oorsprong is een regeling die op 1 januari 2004 is ingegaan als opvolger van het groencertificaat. Het certificaat Garanties van oorsprong is het bewijsmiddel dat elektriciteit afkomstig is van windkracht, waterkracht, zonnekracht of biomassa-installaties. Garanties van oorsprong zijn een jaar geldig, zodra de aan de garantie gekoppelde elektriciteit is verbruikt, wordt de garantie uit de markt gehaald om te voorkomen dat het opnieuw wordt verkocht. Het garanties van oorsprong certificaat staat onder beheer van CertiQ, een dochteronderneming van Tennet.

Gas

In de energiewereld is "gas" een algemene, verkorte aanduiding voor een brandstof die bij een temperatuur van 15 _ Celsius en bij een druk van 1.01325 bar in gasvormige toestand verkeert en in hoofdzaak bestaat uit methaan of een andere stof die vanwege haar eigenschappen aan methaan gelijkwaardig is.

In de wetenschap wordt gas gedefinieerd als de gasvormige (vluchtige) fase van een materiaal. De meeste stoffen kennen een vaste, vloeibare en gasvormige fase. Voorbeeld: ijs, water en stoom zijn fasen van de stof "water".

Gas Transport Services B.V.

Gas Transport Services B.V. (GTS) is de beheerder van het landelijk gastransportnet in Nederland. GTS is verantwoordelijk voor de aansturing van het gastransport en de ontwikkeling van het binnenlandse gastransportnet en de bijbehorende installaties.

Gastransportbedrijf

Een natuurlijke persoon of een rechtspersoon die een gastransportnet beheert.

Gastransportnet

Officiële definitie in de wet: niet tot een gasproductienet (zoals bedoeld in artikel 1, sub c Gaswet) behorende, met elkaar verbonden leidingen of hulpmiddelen bestemd of gebruikt voor het transport van gas, met inbegrip van landsgrensoverschrijdende leidingen, hulpmiddelen en installaties waarmee noodzakelijkerwijs met dat transport verbonden diensten worden verricht, met uitzondering van de leidingen, hulpmiddelen en installaties van een afnemer die gelegen zijn binnen een terrein dat eigendom is van deze afnemer en die uitsluitend dienen voor het transport van gas voor eigen verbruik door die afnemer of voor verbruik door anderen die op dat terrein gevestigd zijn.

Gecontracteerd transportvermogen

Dit is afgesproken vermogen waarop een afnemer aanspraak kan maken. De netbeheerder heeft hierop de technische voorzieningen gebaseerd, omdat hij niet in gebreke mag blijven. Aan het gecontracteerd vermogen hangt dus een prijskaartje, dat niet meer onderhandelbaar is. De hoogte van het gecontracteerd vermogen wordt gebaseerd op het vermogen dat een aangeslotene redelijkerwijs maximaal verwacht op enig moment in het jaar nodig te hebben op zijn aansluiting.

Generatoren

Machines waarmee langs mechanische weg elektriciteit wordt opgewekt. Een fietsdynamo is een generator in het klein. In elektriciteitscentrales staan enorme generatoren.

Gigawatt (GW)

Duizend Megawatt (1.000 MW), een miljoen Kilowatt (1.000.000 kW) of een miljard Watt (1.000.000.000 watts). Bijvoorbeeld een centrale met een capaciteit van 1 GW kan ongeveer een tot twee 1.500.000 huishoudens van stroom voorzien. Een normale centrale heeft een capaciteit van ca 0,6GW. Een 1-GW-centrale is een gigant.

Gigawatt uur (GWh)

De hoeveelheid stroom die in een uur geproduceerd kan worden door een centrale met een capaciteit van een gigawatt (GW).

Graaddagen

Het begrip graaddagen maakt het mogelijk verschillende gasverbruiken met elkaar te kunnen vergelijken zonder daarbij gehinderd te worden door verschillende weersomstandigheden. Iedereen weet tenslotte dat er meer gas nodig is bij strenge vorst, dan bij zacht weer. Met behulp van graaddagen kan men de weersinvloed uitschakelen. Het aantal graaddagen van een dag is: (18 °C - de gemiddelde etmaaltemperatuur). Bijvoorbeeld:

• De gemiddelde etmaaltemperatuur = 6°C het aantal graaddagen is dan 18 - 6 = 12
• De gemiddelde etmaaltemperatuur = - 4°C het aantal graaddagen is dan 18 - (- 4) = 22
• De gemiddelde etmaaltemperatuur is gelijk of hoger dan 18°C het aantal graaddagen is dan 0

Groen gas

Groen gas, ook wel duurzaam gas genoemd, is een zogenaamd 'CO2-neutraal' alternatief voor aardgas. Duurzaam gas ontstaat tijdens de natuurlijke afbraak van organisch materiaal, bijvoorbeeld op stortplaatsen. Dit 'stortgas' wordt bewerkt tot een bruikbare variant met dezelfde kwaliteit als aardgas. Hoewel aardgas een zeer schone brandstofvorm is, komt er bij verbranding 'nieuwe' CO2 in de atmosfeer terecht. Aardgas heeft immers miljoenen jaren ondergronds gezeten. Duurzaam gas ontstaat bij de afbraak van organisch afval. Het organische materiaal heeft tijdens de levenscyclus evenveel CO2 uit de atmosfeer opgenomen als bij verbranding vrijkomt. De cyclus van groei tot en met verbranding is kort: enkele tientallen jaren. Bij fossiele brandstoffen bestrijkt deze periode enkele miljoenen jaren. Door het gebruik van duurzaam gas komt er dus geen extra CO2 in de lucht. Het milieuvriendelijke gas levert bovendien een bijdrage aan de verbruiksreductie van fossiel gas.

Groencertificaat

Een groencertificaat was een bewijs dat de bijbehorende hoeveelheid duurzaam opgewekte elektriciteit ook daadwerkelijk duurzaam werd geproduceerd. Het systeem van groencertificaten is per 1 januari 2004 vervangen door de garanties van oorsprong regeling omdat groencertificaten in de praktijk fraudegevoelig bleken. De garantie van oorsprong zou een beter bewijs zijn dat de groene stroom op een duurzame wijze is opgewekt. Per 1 januari 2005 is daar de regeling stroometikettering aan toegevoegd.

Groene energie

Een verzamelnaam voor vormen van hernieuwbare energie die verkregen wordt uit andere dan fossiele brandstoffen. Hieronder wordt onder andere begrepen energie die uit wind, stromend water, zonnestraling en aardwarmte wordt verkregen, maar ook energie die vrijkomt bij verwerking van afval (vooral verbranding) of biomassa. De energie kan opgewekt worden in de vorm van warmte en elektriciteit.

Grootschalige storing

Elektriciteit: de uitval van verscheidene elementen in het elektriciteits-voorzieningssysteem of productie-eenheden waardoor in een groot gebied dan wel bij een groot aantal aangeslotenen de transportdienst onderbroken wordt. Voor aardgas geldt een synchrone definitie.

Handelsbedrijf

Onderdeel van het elektriciteitsdistributiebedrijf dat actief is op de vrije markt. Het handelsbedrijf (ook wel leveringsbedrijf) is het aanspreekpunt voor de klant en doet alles, behalve het fysiek transporteren van energie. Deze taak wordt namelijk verzorgd door het netwerkbedrijf.

Hoogspanning

Spanningsniveau hoger dan 150.000 V.

Hoogtarief

Het tarief dat gerekend wordt bij afname van energie in de piekuren, bijvoorbeeld overdag.

Hydro-elektriciteit

Elektriciteit die opgewekt wordt met waterkrachtcentrales.

Installatie

Een begrip in de elektriciteitswet en de gaswet. Op elektrische gebied: een installatie is het samenstel van elektrisch materieel en leidingen van een aangeslotene, te rekenen na het overdrachtspunt van de aansluiting.

Noot: voor zover het een producent van elektriciteit betreft, wordt hieronder verstaan de elektriciteitscentrale als geheel; voor zover het een afnemer van elektriciteit betreft, wordt hieronder verstaan alles wat - doorgaans achter de elektriciteitsmeter - in de woning of vestiging elektriciteit verbruikt. Tot de installatie kan ook behoren de verbinding tussen een vestiging van een aangeslotene en het punt waarop de aangeslotene is voorzien van een aansluiting op het net. Voor aardgas geldt een parallelle definitie.

Joule

Een joule is een energie-eenheid die ongeveer overeenkomt met 0,24 calorie. Omdat de joule een erg kleine eenheid is, wordt gerekend met de veelvouden kilo-, mega-, giga-, tera- en petajoule.

Kernenergie

Nucleaire of atoomenergie is energie verkregen uit de kern van het atoom. Gebruikte technieken zijn kernsplitsing of kernfusie.

Kernfusie

Een reactie waarbij atoomkernen worden gebundeld. Er komt dan kernenergie vrij. De zon en de waterstofbom produceren door kernfusiereacties. Brandstof voor kernfusie is waterstof, dat voldoende op aarde aanwezig is. Bovendien is het product van kernfusie (helium) niet schadelijk. Er moeten echter nog veel technische problemen worden opgelost voordat kernfusie techniek in de opwekking van elektriciteit toegepast kan worden.

Kernsplitsing

Een reactie waarbij atoomkernen worden gesplitst. Er komt dan kernenergie vrij. Dit gebeurt in kerncentrales en in ontploffende atoombommen. Brandstoffen voor kernsplitsing zijn uranium en plutonium. Na gebruik blijft hoog radio-actief materiaal over.

Kilowatt (kW)

1000 Watt. Een apparaat met een stroombehoefte van een kilo Watt verbruikt per uur 1 kWh elektriciteit, per dag 24 kWh.

Kilowatt uur (kWh)

De hoeveelheid stroom die in een uur geproduceerd kan worden door een centrale met een capaciteit van een kilo watt. Ook is de kWh de meest gebruikelijke eenheid om het elektriciteitsverbruik in een bepaalde periode uit te drukken. Een gemiddeld huishouden verbruikt op jaarbasis tussen de 3.000 en 3.500 kWh.

Klimaatverandering

De veranderingen in ons klimaat als gevolg van het broekaseffect.

Klimaatverdrag

In 1992 werd tijdens een conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling (UNCED) in Rio de Janeiro het Raamverdrag Klimaatverandering van de Verenigde Naties gesloten (United Nations Framework Convention on Climat Change (UNFCCC)). Het wordt meestal aangeduid als: het Klimaatverdrag. De doelstelling van dit verdrag is: "het stabiliseren van de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer op een zodanig niveau, dat een gevaarlijke menselijke invloed op het klimaat wordt voorkomen". Nederland is één van de 177 landen die in de eerste helft van de negentiger jaren het Klimaatverdrag heeft geratificeerd (bekrachtigd). Het Klimaatverdrag valt onder de verantwoordelijkheid van de Verenigde Naties. Verschillende organen zorgen voor de uitvoering van het verdrag. Het belangrijkste besluitvormende orgaan is de Conference of Parties (CoP). Hieraan nemen alle ondertekenaars van het verdrag deel. Het Klimaatsecretariaat dient ter ondersteuning van het CoP.

Kooldioxide (CO2)

Kleurloos, geurloos en niet giftig gas. CO2 is een normaal bestanddeel van onze atmosfeer. CO2 maakt ongeveer 0,03% van de atmosfeer rond de aarde uit. Het wordt uitgeademd door mensen en dieren en door planten gebruikt bij de productie van zuurstof. Door de massale verbranding van fossiele brandstoffen komt echter zeer veel CO2 in de atmosfeer. Deze hoeveelheid verstoort het natuurlijke evenwicht en leidt tot verandering van ons klimaat.

Koolmonoxide (CO)

Kleurloos, geurloos en zeer giftig en vervuilend gas dat onstaat bij onvolledige verbranding van fossiele brandstoffen

Koolstof (C)

Koolstof kan worden gewonnen als natuurprodukt, maar kan ook worden gemaakt, door de onvolledige verbranding van hout (houtskool). Koolstof wordt vooral gebruikt als brandstof. Het zit opgesloten in steenkool, aardolie en aardgas. Koolstof kan ook goed gebruikt worden als neutronenvanger in kernreactoren en wordt dan gebruikt om de kettingreactie te stoppen

Koppelnet

De netten die bestemd zijn voor transport van elektriciteit op een spanningsniveau van 220 kV of hoger en die als zodanig worden bedreven, alsmede de landsgrensoverschrijdende netten op een spanningsniveau van 500 V of hoger. Het koppelnet koppelt alle regionale netten. Het koppelnet draagt in hoge mate bij aan de stabiliteit van het Nederlandse elektriciteitsnet, dat waarschijnlijk het meest betrouwbare in de wereld is.

Krachtstroom

Sommige apparaten halen zoveel stroom uit het net dat de standaard 230 Volt niet zwaar genoeg is. Om deze apparaten toch te laten werken is dan de zogenaamde krachtstroom nodig. Voor krachtstroom is een extra kabel vanuit het openbare net naar de meterkast nodig. U betaalt daarvoor een eenmalig aansluitingsbedrag. Daarnaast is het mogelijk dat jaarlijks een extra vergoeding wordt doorberekend.

Kritische Kortsluit Tijd

Technische uitdrukking in de gaswet. De maximale tijd dat, vanuit een vollast situatie van de generator, een kortsluiting onder bepaalde omstandigheden mag blijven bestaan zonder dat de synchrone generator, nadat een fout is afgeschakeld, asynchroon raakt.

kWmax

De werkelijk voorgekomen maximale belasting van het net door een aangeslotene. De maximale belasting wordt bepaald door de meetwaarden over een kwartier te middelen. Per 5 minuten wordt over het afgelopen kwartier de kwartierbelasting bepaald. Indien geen kwartiergemiddelden te bepalen zijn wordt gerekend met de hoogste waarde per meetperiode (sleepwijzer).

Kyoto protocol

Als aanvulling op het Klimaatverdrag werd in 1997 het Kyoto-protocol aangenomen. In het Kyoto-protocol verbinden de industrielanden zich om de uitstoot van broeikasgassen in de periode 2008 - 2012 gemiddeld met 5% te verminderen ten opzichte van het niveau in 1990. Per land gelden uiteenlopende reductiepercentages. Naast CO2 (kooldioxide) tellen nu ook andere broeikasgassen mee voor de uitstootvermindering. Tot nu toe hebben 84 landen het protocol ondertekend en is het bekrachtigd door 22 landen

Laagspanning

Spanningsniveau van 6.000 V en lager.

Laagtarief

Het tarief, uitgedrukt in ct/kWh, voor het gebruik van het net gedurende vooraf door de regionale netbeheerder bepaalde uren tijdens welke gemiddeld een lagere belasting van het net voorkomt. Zie "laagtarief-uren".

Laagtariefuren

Uren van de dag waarvoor het laagtarief geldt.

Laaguren

Uren van de dag waarvoor het laagtarief geldt.

Lachgas

Lachgas of distikstofoxide (N2O) komt met name vrij bij het opwarmen van de autokatalysator, het gebruik van de bodem in de landbouw en bij de productie van salpeterzuur en carprolactam. In 1995 was de emissie van lachgas in Nederland naar schatting 22 Mton CO2 eq. (2 Mton door verkeer, 9 Mton door landbouw, 10 Mton door industrie, 1 Mton door diverse overige bronnen)

Lading

Opeenhoping van elektrische energie, veroorzaakt door protonen (positieve lading) of elektronen (negatieve lading). Niet geladen voorwerpen bevatten even veel protonen als elektronen. Lading is dus eigenlijk een verstoring van evenwicht. Positief geladen voorwerpen stoten elkaar af, negatieve ook. Maar tegengesteld geladen voorwerpen trekken elkaar aan.

Landelijk hoogspanningsnet

De netten die bestemd zijn voor transport van elektriciteit op een spanningsniveau van 220 kV of hoger en die als zodanig worden bedreven, alsmede de landsgrensoverschrijdende netten op een spanningsniveau van 500 V of hoger.

Leverancier

Een organisatorische eenheid die zich bezighoudt met het leveren van elektriciteit c.q. aardgas.

Leveranciersmodel

In tegenstelling tot het netbeheerdersmodel heeft de klant in het leveranciersmodel slechts een contractuele relatie met de leverancier en schakelt hij deze voor zoveel mogelijk interacties via een volmacht in. De klant krijgt één energie-nota, waarbij de leverancier de transport- en aansluitkosten in rekening brengt.

Leveringsbedrijf

Onderdeel van het elektriciteitsdistributiebedrijf dat actief is op de vrije markt. Het leveringsbedrijf (ook wel handeslbedrijf) is het aanspreekpunt voor de klant en doet alles, behalve het fysiek transporteren van energie. Deze taak wordt namelijk verzorgd door het netwerkbedrijf. De term leveringsbedrijf geldt eveneens voor aardgas. Veel leveringsbedrijven hebben aardgas en elektriciteit beide in hun pakket.

Liberalisering

Het proces van privatisering en deregulering van bedrijven en sectoren

Maatwerkcontracten

Overeenkomsten tussen energiebedrijven en afnemers, die geen basisdiensten zijn.

Marktpartij

Iedere partij die gerechtigd is om transacties in elektriciteit of aardgas af te sluiten op de Nederlandse energiemarkt.

Meetinrichting

Een inrichting die alle componenten, software, etcetera omvat, die nodig zijn voor het registreren van de uitgewisselde energie (elektriciteit of aardgas)en eventueel blindenergie. De meetinrichting en de daarbij behorende meetdiensten zijn als gevolg van de ide liberalisering net als energielevering eveneens een vrij domein geworden. De afnemer mag zelf bepalen wie de meter levert en de bijbehorende meetdiensten verricht.

Vanwege de hedendaagse technologische mogelijkheden kan het domweg meten van energie met diverse, uiterst interessante mogelijkheden gecombineerd worden, tegen lage kosten. Voorbeelden: monitoring van uw energieverbruik en waterverbruik, veiligheidsvoorzieningen, temperatuurbewaking, lekkage-wacht, enz.Om deze reden is thans een vrije metermarkt in opkomst.

Megawatt (MW)

1.000.000 Watt, owel 1.000 kWh. Een generator met een capaciteit van een megawatt kan per uur een megawatt uur (MWh) elektriciteit leveren, per dag 24 MWh, ofwel 24.000 kWh. Een centrale van 1 MW levert per jaar genoeg voor ca 2000 huishoudens.

Megawatt uur (MWh)

1.000 kWh. De hoeveelheid stroom die in een uur geproduceerd kan worden door een generator met een capaciteit van een megawatt (MW).

MEP

MEP staat voor Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie. (2003-2006) De MEP was een subsidieregeling waarmee de opwekking van duurzame elektriciteit in Nederland werd gestimuleerd. De MEP-subsidie werd verleend aan electriciteitsproducenten met wind-, zon- en waterkracht en biomassa. Producenten hebben hiervoor tot 18 augustus 2006 een subsidieaanvraag in kunnen dienen. Na deze datum is de regeling beëindigd en opgevolgd door de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie.

Meterhuur

In de vrije energiemarkt zijn ook de meters voor elektriciteit en aardgas meegenomen. Dat betekent dat er meerdere bedrijven kunnen komen die meters mogen plaatsen, onderhouden en uitlezen. Elk gecertificeerd meetbedrijf mag in principe meters plaatsen en onderhouden als de klant daartoe opdracht geeft. Zolang dat niet gebeurd, blijft uiteraard de huidige meter zitten. Deze meter is van het meetbedrijf of van de meetdienst van het oude energiebedrijf. Ook als er van energieleverancier wordt gewisseld, blijft de meter van het oude energiebedrijf. Via de netbeheerder of via de energieleverancier kan dit bedrijf bij de klant kosten in rekening brengen voor de huur van de meter. Indien de klant zijn energieleverancier heeft gemachtigd de netbeheerdersrekeningen te verzorgen gaat de meterhuur daarin automatisch mee. De meeste klanten zullen dus energie + transport + meterhuur via de rekening van de energieleverancier betalen. Een minderheid betaalt zijn energierekening aan de energieleverancier en zijn transportrekening en meterhuur aan de netbeheerder. Voor kleinverbruikers betreft meterhuur meestal een gering bedrag.

Methaan

Methaan (CH4) komt met name vrij in de landbouw (opslag van mest), bij stortplaatsen en bij olie- en gaswinning. De omvang van de emissie was in 1995 in Nederland naar schatting 25 Mton CO2 eq. (10 Mton door landbouw, 10 Mton door stortplaatsen, 4 Mton door energiebedrijven, 1 Mton door overige diverse bronnen).

Methaan is tevens de belangrijkste component van aardgas. Door vrijgekomen methaan (vooral biogas)op te waarderen tot een brandstof wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het broeikas effect, omdat het effect van een kilo vrijgekomen methaan op het broeikas-effect ca 20 maal zo groot is als dat van een kilo kooldioxide (CO2).

Als deze verbranding van methaan wordt gebruikt om elektriciteit op te wekken is er sprake van groene stroom. Deze definitie is echter (vreemd genoeg) ter discussie.

Nationaal Balans Punt

De virtuele marktplaats op het gastransportnet van Gastransport Services waar de positie van een netgebruiker wordt bepaald en gas kan worden verhandeld. Het Nationaal Balans Punt wordt bereikt door invoeding van gas op een entry punt en verlaten door onttrekking van gas op een exit punt.

Net

Voor elektriciteit: één of meer verbindingen voor het transport van elektriciteit en de daarmee verbonden transformator-, schakel-, verdeel- en onderstations en andere hulpmiddelen, behoudens voor zover deze verbindingen en hulpmiddelen liggen binnen de installatie van een producent of van een afnemer. Voor aardgas: één of meer verbindingen voor het transport van aardgas en de daarmee verbonden entrypoints, reduceren, compressoren, mengstations en andere hulpmiddelen, behoudens voor zover deze verbindingen en hulpmiddelen liggen binnen de installatie van een aardgasproducent.

Netaansluitpunt

Het fysieke punt dat de grens tussen de aansluiting en het net van de netbeheerder aangeeft.

Netbeheer

Het beheer en onderhoud van het netwerk voor energie.

Netbeheerder

Een vennootschap die op grond van artikel 10, 13 of 14 van de Wet is aangewezen voor het beheer van één of meer netten.

netbeheerdersmodel

In het netbeheerdersmodel treden leverancier en netbeheerder afzonderlijk van elkaar richting de klant op. De klant krijgt twee nota's: voor de geleverde stroom van de energieleverancier, voor het gebruik van het netwerk van de netbeheerder. In tegenstelling tot het netbeheerdersmodel heeft de klant in het leveranciersmodel slechts een contractuele relatie met de leverancier en schakelt hij deze voor zoveel mogelijk interacties via een volmacht in. De klant krijgt in dat geval één nota, waarbij de leverancier de transport- en aansluitkosten in rekening brengt.

Een aantal leveranciers is van het leveranciersmodel overgestapt op het netbeheerdersmodel als gevolg van problemen en achterstanden bij netbeheerders. Op die manier zijn zij namelijk niet meer afhankelijk van de benodigde gegevens van de netbeheerder. Doordat op dit moment beide modellen gebruikt worden, bestaat de kans dat er onduidelijkheid en verwarring kan ontstaan bij de klant. Heldere voorlichting is daarom erg belangrijk en bij de detailinformatie van de leveranciers op Gaslicht.com wordt zo mogelijk aangegeven welk model gehanteerd wordt.

Netgebruiker

Een natuurlijke of rechtspersoon voor wie met behulp van een transportnet het transport van gas c.q. elektriciteit en daarmee noodzakelijkerwijs verbonden diensten worden verricht.

Netstoring

De uitval van een productie-eenheid of een willekeurig element in het elektriciteitsvoorzieningssysteem.

Netverliezen

Saldo van energie ingevoed op en energie afgenomen van een bepaald net gedurende een bepaalde tijd. De equivalent op aardgasgebied leidingverlies (drukverlies over de transportleiding). Netverliezen bedragen in nederland ca 3% van de totale energieconsumptie.

Netvlak

Een deel van het net waarvoor geldt dat de verbruikers aangesloten op dit deel van het net eenzelfde tarief in rekening krijgen.

Netwerkbedrijf

De Nederlandse netwerkbedrijven (ook wel: netbeheerders) zijn onafhankelijke organisaties die vroeger deel uitmaakten van de regionale energiebedrijven. Het netwerkbedrijf verzorgt de fysieke levering van elektriciteit naar de verbruiker en is monopolist in zijn regio.

Neutron

Elektrisch neutraal deeltje van een atoomkern met ongeveer gelijke massa als het proton. In tegenstelling tot het proton is het neutron niet elektrisch geladen.

NMa

Nederlandse Mededingingsautoriteit. De NMa ziet toe op eerlijke concurrentie in Nederland. Zij bestrijdt partijen die kartels vormen en daarbij bijvoorbeeld prijsafspraken maken én partijen die misbruik maken van een economische machtspositie. De NMa houdt toezicht op alle sectoren. De DTe en de Vervoerkamer zijn onderdelen van de NMa die werken voor een specifieke sector.

Normaal kubieke meter

Op uw aardgasnota is dit de eenheid waarnaar alles wordt teruggerekend. Algemene definitie: een hoeveelheid gas die bij een temperatuur van 273,15 K (0° C) en een absolute druk van 1,01325 bar, technisch vrij van waterdamp is en een volume inneemt van 1 kubieke meter. Voor aardgas geldt, dat deze hoeveelheid gas een calorische bovenwaarde heeft van 35,17 MJ.

Normaaltarief

Het tarief, uitgedrukt in ct/kWh, voor het gebruik van het net gedurende vooraf door de regionale netbeheerder bepaalde uren tijdens welke gemiddeld een hogere belasting van het net voorkomt.

Normaaluren

Uren van de dag waarvoor het normaaltarief geldt.

Normale bedrijfstoestand

Bedrijfszekere toestand van het net waarbij alle transporten van elektriciteit op de aansluitingen volgens de transportprognoses kunnen plaatsvinden. Het is tevens de toestand van een net waarin de normale bedrijfstoestand gehandhaafd blijft wanneer een enkelvoudige storing zou optreden.

Nucleaire energie

Nucleaire of atoomenergie is energie verkregen uit de kern van het atoom.

Ohm

Eenheid van weerstand. Als je een weerstand aansluit op een spanning van 1 volt en er loopt dan een stroom door die weerstand van 1 ampère, dan heeft die weerstand een waarde van 1 ohm.

Ozon

Een chemische verbinding, die lijkt op zuurstof, echter met drie zuurstofatomen per molekuul in plaats van de gebruikelijke twee. Ozon (O3) is een prikkelend gas, maar de ozonlaag in onze atmosfeer beschermt de aarde tegen de schadelijke ultraviolette straling van de zon. Mede onder invloed van sommige vrijgekomen gassen, zoals CFK's, ontstaat het gat in de ozonlaag, waardoor sommige gebieden op aarde een te grote dosis ultraviolet licht ontvangen. Dit verhoogt in die gebieden het gevaar op huidkanker.

Particulier net

Een net waarvoor op grond van artikel 15 van de Wet geen netbeheerder hoeft te worden aangewezen.

Passieve zonne-energie

Voor passieve zonne-energie hoeven geen ingewikkelde installaties gebouwd te worden. Men maakt gebruik van binnenschijnend zonlicht voor het verlichten en verwarmen van huizen en kantoren.

Petajoule

Een joule is een energie-eenheid die ongeveer overeenkomt met 0,24 calorie. Omdat de joule een erg kleine eenheid is, wordt gerekend met de veelvouden kilo-, mega-, giga-, tera- en petajoule. Eén petajoule is 1 000 000 000 000 000 joule (een 1 met 15 nullen). Voor elektriciteit geldt: 1 miljard kWh = 3,6 petajoule PJ.

Plutonium

Net als uranium een brandstof kernsplitsing in kerncentrales.

Privatisering

Het proces van transformatie van staatsbedrijven naar particuliere bedrijven. Dit proces wordt vaak verward met liberalisering. Het heeft er in feite niets mee te maken. De rechten en plichten die de overheid oplegt zijn onafhankelijk van het eigenaar.

Producent

Een organisatorische eenheid die zich bezighoudt met het opwekken van elektriciteit.

Productie-eenheid

Een (deel van een) productiemiddel, dat zelfstandig (ofwel onafhankelijk van de andere delen van het desbetreffende productiemiddel) kan worden ingezet voor het opwekken van elektriciteit. Van een productie-eenheid kunnen één of meer generatoren deel uitmaken.

Programmaverantwoordelijke

Een marktpartij die door de system operator als programmaverantwoordelijke erkend is en daarmee de programmaverantwoordelijkheid daadwerkelijk mag uitvoeren.

Proton

Elementair positief elektrisch deeltje in atoomkernen, een van de bouwstenen van de materie. In tegenstelling tot het neutron is het proton dus elektrisch geladen.

PVE Platform Versnelling Energieliberalisering

In het PVE zijn de overheid, de energiebedrijven, het bedrijfsleven en andere relevante partijen vertegenwoordigd. Doel van het PVE is het zo snel mogelijk realiseren van een werkbare en economisch verantwoorde marktwerking in de Nederlandse energiesector.

Radio-activiteit

De eigenschap van sommige niet instabiele atomen om spontaan nucleaire deeltjes te verspreiden en daarmee het volgende te bereiken. De eigen atomen omvormen tot andere elementen, en tevens andere atomen tot dezelfde activiteit aanzetten.

Reactor

Een installatie waarin nucleaire kettingreacties gecontroleerd kunnen worden uitgevoerd.

Regionaal gastransportbedrijf

Netbeheerders zoals bedoeld in artikel 2 van de Gaswet. D.w.z. de eigenaar van een regionaal gasnet, dat op een zeer beperkt aantal punten is aangesloten op het landelijke gasnet (hoge druk gasleidingen). Het regionale gasbedrijf is degene, die in uw regio alle installaties uitvoert en storingen verhelpt.

Regionale netbeheerder (RNB)

Een netbeheerder die is aangewezen voor het beheer van één of meer netten, anders dan het landelijk hoogspanningsnet.

Regiotoeslag

Regiotoeslag of transporttoeslag is de toeslag die geldt op de kubieke meterprijs voor het transport van gas over het landelijk transportnet van de Gasunie. De toeslag is hoger naarmate de afstand tot Groningen groter is.

Restspanning

Laagste waarde van de drie gekoppelde spanningen die optreedt op het netaansluitpunt van een productiemiddel tijdens een kortsluiting in het net.

Storing

Heeft u langer dan 4 uur geen stroom gehad door een stroomstoring? Dan kunt u een vergoeding vragen aan uw netbeheerder. U krijgt dan 35 euro. De vergoeding neemt toe met 20 euro per 4 uur dat u geen stroom heeft gekregen. Heeft u bijvoorbeeld 13 uur geen stroom gekregen? Dan krijgt u 35 euro (4 tot 8 uur) + 20 euro (8 tot 12 uur) + 20 euro (12 tot 16 uur). In totaal is dit 75 euro (peildatum 2011).

Heeft u een aansluiting die groter is dan 3x25 ampère? En maximaal 3x80 ampère? Dan gelden er andere regels. Vraag uw netbeheerder of ga naar de website van de Energiekamer van de NMa.

Uw netbeheerder betaalt de vergoeding aan u. Dat gebeurt automatisch of het wordt verrekend met uw jaarrekening. U hoeft dus eigenlijk niets te doen om deze vergoeding te krijgen.

Streefverbruik

Het streefverbruik is gebaseerd op het standaard jaarverbruik en de buitentemperatuur. Door uw werkelijke gasverbruik te vergelijken met het streefverbruik van die week, ziet u of u in die week zuinig bent geweest of niet.

Switchperiode

Met switchperiode wordt de periode bedoeld die met het switchen (wisselen) van energieleverancier gemoeid is. Anders gezegd: hoe lang het duurt voor u van energieleverancier gewisseld bent. Normaalgesproken zal dit binnen 5 werkdagen gebeuren.

Systeemdiensten

De diensten die de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet uitvoert om het transport van elektriciteit over alle netten op een veilige en doelmatige wijze te waarborgen, om grootschalige storingen van het transport van elektriciteit op te lossen, en om de energiebalans op alle netten te handhaven of te herstellen.

Systeemdienstentarief

Het tarief in rekening gebracht door de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet bij aangeslotenen op het Nederlandse elektriciteitsnet en programmaverantwoordelijken ter dekking van de kosten van de systeemdiensten.

System operator

De netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet, waar deze verantwoordelijke is voor het leveren van de systeemdiensten. In Nederland is dit Tennet.

Tennet

Onafhankelijk beheerder van het landelijk hoogspanningsnet. Tennet is voor 100% eigendom van de Nederlandse overheid. Tennet is tevens beheerder van het groencerificatensysteem.

Transit

Elektriciteitstransport door een land als gevolg van een contract tussen partijen in twee andere landen, uitgevoerd door de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet (Tennet) of van het landelijk hoge druknet (Gas Transport Services B.V.).

Transportdienst

Het transporteren van elektriciteit van producenten naar verbruikers door gebruik te maken van het net. Hieronder wordt mede verstaan het oplossen van transportbeperkingen, het compenseren van netverliezen en het instandhouden van de spannings- en blindvermogenshuishouding. Voor transportdiensten op het gebied van aardgas geldt een analoge definitie. Hierbij gaat het meer om drukdalingen en de kwaliteit van het aardgas.

Transporttarief

Het tarief in rekening gebracht door de netbeheerder bij een aangeslotene ter dekking van de kosten van de transportdienst.

Transporttoeslag

Transporttoeslag of Regiotoeslag is de toeslag die geldt op de kubieke meterprijs voor het transport van gas over het landelijk transportnet van de Gasunie. De toeslag is hoger naarmate de afstand tot Groningen groter is.

Turbine

Een wiel met schoepen dat door een natuurlijke drager van energie wordt aangedreven om mechanische energie op te wekken. In elektriciteitscentrales kan men stoomturbines gebruiken om de generatoren aan te drijven. Waterkrachtinstallaties gebruiken door water aangedreven turbines en de turbines in windmolens worden aangedreven door de wind.

Uranium

Net als plutonium een brandstof kernsplitsing in kerncentrales.

Vastrecht

Dat zijn de vaste kosten die gepaard gaan met de levering en het transport van energie. Zoals de huur van de meter, het transport van de energie of de aanleg en onderhoud van het netwerk.

Verbruik

Het verbruik van energie wordt uitgedrukt in kWh voor elektriciteit en in m3 voor aardgas. Daarbij worden dan de meterstanden opgegeven zoals die bij de vorige opname van de standen is doorgegeven aan het energiebedrijf vergeleken met de laatste meterstanden. Het verschil tussen de oude en de nieuwe meterstand is dan het verbruik aan energie over de afgelopen periode. Het kan zijn dat op uw nota ook uw jaarverbruik vermeld wordt. Is dat het geval, dan is dat handig als u van energieleverancier wil wisselen. Op basis van die jaarcijfers kan uw nieuwe energieleverancier uw werkelijke verbruik nauwkeuriger inschatten. Daarmee voorkomt u dat u te hoge of te lage maandelijkse nota’s krijgt.

Verbruiker

Een aangeslotene die energie afneemt van het net.

Vergunninghouder

Het bedrijf dat bevoegd is energie te leveren aan klanten. Energieleveranciers worden ook wel vergunninghouders genoemd, omdat ze een vergunning moeten hebben om aan consumenten en kleinzakelijke afnemers te mogen leveren. De Energiekamer van de NMa verstrekt die vergunningen nadat gecontroleerd is of een (toekomstige) leverancier aan bepaalde eisen voldoet. Aan het leveren van elektriciteit worden andere eisen gesteld dan aan de levering van gas. Er zijn dus twee afzonderlijke vergunningen nodig.

Voltage

De hoeveelheid volts ofwel de spanning van elektriciteit. Door deze elektrische "druk" stroomt elektrische lading door het circuit van hoge naar lage spanning. Het verschil in elektrische spanning tussen twee punten van het circuit wordt het spanningsverschil genoemd, hetgeen gemeten wordt in de eenheid 'Volt'. Hoe hoger de spanning, hoe groter de 'stroom' elektriciteit die door het circuit gaat. Voor het transport van elektriciteit over grote afstand is het voordelig om dit onder een zo hoog mogelijke spanning te doen (110 kV tot 380 kV) om de 'netverliezen' door warmteontwikkeling te beperken. De meeste huishoudelijke apparaten werken op 220 volt.

Voorschotnota

Uw maandelijkse energienota is in feite een voorschotnota. U betaalt een bedrag dat gebaseerd is op een schatting van uw verbruik. Wat u werkelijk verbruikt, wordt één keer per jaar afgelezen op uw meter. Die gegevens worden naast de schatting gelegd en als u eventueel te veel of te weinig betaald blijkt te hebben, ontvangt of betaalt u dat verschil bij de eind- of jaarafrekening.

Voorzieningsgebied

Het gebied of de gebieden zoals genoemd in de aanwijzing van de netbeheerder.

Warmtekrachtinstallatie

Een installatie die zodanig elektriciteit opwekt dat ook de daarbij geproduceerde warmte nuttig wordt gebruikt. Ook wel: WKK-installatie genoemd.

Waterkracht

Elektriciteit opgewekt met behulp van vallend water dat een turbine aandrijft.

Waterstof

Brandstof voor kernfusie. Waterstof wordt ook gebruikt als brandstof voor sommige milieuvriendelijke motoren. Bij de verbranding van aardgas ontstaat geen broeikasgas (CO2), maar alleen schoon water. Deze vorm van verbrandingsmotoren verkeert nog in experimenteel stadium en wordt in de wereld zeer sporadisch toegepast.

Watt

Eenheid van elektriciteit op een willekeurig tijdstip. Watts worden vaak gebruikt als aanduiding voor opwekkingscapaciteit of stroomvraag. Een langere tijd ingezette capaciteit van een watt staat gelijk aan een stroomlevering van een joule per seconde.

Watt uur

De hoeveelheid stroom die in een uur geproduceerd kan worden door een watt aan capaciteit volledig in te zetten.

Weerstand

Alle elektrische apparaten hebben een bepaalde hoeveelheid weerstand. Met weerstand wordt bedoeld in welke mate de elektronen in een stroomkring worden gehinderd in hun stroom van A naar B. Als je een weerstand aansluit op een spanning van 1 volt en er loopt dan een stroom door die weerstand van 1 ampère, dan heeft die weerstand een waarde van 1 ohm

WKK

WKK staat voor WarmteKrachtKoppeling. Dit is de gecombineerde opwekking van elektriciteit (kracht) en warmte. De door middel van WKK opgewekte warmte is meestal van een hoge temperatuur (stoom, heet water) en daardoor voor andere doeleinden (proceswarmte in de industrie, ruimteverwarming, stadsverwarming) bruikbaar. Door de gecombineerde opwekking in WKK-installaties wordt een hoog rendement behaald. In elektriciteitscentrales zonder WKK wordt ook zowel elektriciteit als warmte geproduceerd, maar moet de warmte bijna altijd als afvalwarmte worden beschouwd.

Zonne-energie

Het gebruik van zonnestraling door installaties of machines voor het verwarmen van ruimten, heet water of het opwekken van electriciteit.