De opbouw van uw energienota

Ongeveer de helft van de energierekening bestaat uit de leveringskosten voor aardgas en elektriciteit. Een derde van de rekening bestaat uit energiebelasting en btw. Het overige deel wordt in rekening gebracht voor het transport van de energie. (bron: CBS 19-2-2007).

Energienota's zijn bijzonder onduidelijk voor de meeste consumenten. De toezichthouder op de energiemarkt (Energiekamer) krijgt dan ook veel klachten binnen van mensen die hun nota niet goed begrijpen. Om daar een eind aan te maken heeft de toezichthouder in 2004 samen met de energiebedrijven een richtlijn opgesteld met criteria waaraan een eindafrekening minimaal moet voldoen. Begin 2006 zou Energiekamer controleren of de eindafrekeningen van de energiebedrijven aan de criteria voldoen en de resultaten publiceren op haar website. In 2007 was deze publicatie helaas niet meer te vinden. Pas op 31 maart 2010 is er opnieuw een richtlijn gepresenteerd. De richtlijn, voluit Richtlijn energierekening voor consumenten 2010, is tot stand gekomen na uitgebreid overleg met de energiebedrijven en de voorbeeldnota's zijn getest door consumentenpanels.

Wat houdt de richtlijn in?

Uw energiebedrijf kan voortaan zelf kiezen of het u een beknopte rekening of een uitgebreide rekening toestuurt. Wanneer u een beknopte rekening ontvangt, kunt u een uitgebreide rekening bij uw energiebedrijf opvragen. Daarna kunt u ook nog een volledige specificatie opvragen als u de bedragen op uw nota wil narekenen. U kunt zo zelf kiezen welke informatie u wilt terugvinden op uw energienota.

De NMa verwacht dat veel energiebedrijven aan de Richtlijn energierekening voor consumenten 2010 zullen voldoen. De energiebedrijven die op 1 januari 2011 hun nota's daadwerkelijk hebben aangepast, staan dan met deze vermelding in de EnergieWijzer op ConsuWijzer.

Energierekening op tijd?

De Energiekamer verplicht energieleveranciers binnen 8 weken een eindafrekening te sturen voor elektriciteit en gas aan de consument die verhuisd of overgestapt is naar een andere energieleverancier. Dit geldt sinds 1 maart 2005. Om consumenten inzicht te geven of energieleveranciers hun rekeningen op tijd versturen, heeft de Energiekamer een zogeheten 'scorekaart' ontwikkeld, die elk kwartaal op internet gepubliceerd wordt. Sinds november 2008 zijn de scorekaart-gegevens te vinden op de Energiewijzer van Consuwijzer. De scorekaart geeft een overzicht van de prestaties van de facturering door energieleveranciers. Op onze vergelijkingssites is de prestatiebeoordeling van de toezichthouder te vinden in de detailinformatie bij de aanbieder.

Energierekening juist?

In 2006 heeft de Energiekamer het onderzoek correcte facturen uitgevoerd. Uit dit onderzoek bleek dat energiefacturen te vaak fouten bevatten en bovendien dat energienota's niet zelfstandig door klanten kunnen worden gecontroleerd. Deze conclusies maken dat de Energiekamer aandacht zal blijven besteden aan de juistheid van energiefacturen. De toezichthouder is namelijk van mening dat een energiefactuur zodanig van opzet moet zijn dat een klant in staat is deze zelf op juistheid te controleren.

Eind 2007 zijn de Richtsnoeren NMa informatieverstrekking energieleveranciers aan consumenten vastgesteld. De regels stellen onder meer eisen aan tariefsinformatie, informatie over voorwaarden en informatie over de leverancier zelf. Zo moeten prijzen in een all-in tarief vermeld worden, inclusief alle belastingen en heffingen. Per 1 januari 2010 gelden de 'Richtsnoeren NMa informatieverstrekking energieleveranciers aan consumenten 2010'.

Uit welke kostenposten bestaat de energienota?

Een energienota bevat verschillende producten en diensten. U betaalt:

Leveringskosten voor de geleverde energie. U betaalt aan uw energieleverancier voor de geleverde elektriciteit en gas. In de vrije energiemarkt kunnen de tarieven voor energielevering gedurende het jaar wijzigen. De leveringstarieven op de jaarafrekening zijn daarom 'gemiddelde' leveringstarieven over de periode waarin u de energie heeft verbruikt. Dit is anders indien u ervoor heeft gekozen voor een bepaalde periode (1, 2, 3, 4, 5 jaar) gas of elektriciteit af te nemen voor een vaste prijs. In dat geval staat de prijs die u betaalt gedurende de looptijd van het contract vast. Uw energieleverancier mag zelf deze leveringstarieven bepalen. Wel wordt de hoogte van de verschillende leveringstarieven door de NMa gecontroleerd op redelijkheid. Als de Energiekamer van de NMa van mening is dat tarieven onredelijk zijn, zal deze een maximumtarief vaststellen. Onderlinge concurrentie tussen leveranciers moet zorgen voor redelijke tarieven.

Transportkosten voor de aansluiting op het net en het transport van de energie naar uw woning. Uw energieleverancier kan, namens uw regionale netbeheerder, ook de kosten in rekening brengen van het transport van energie en van uw netaansluiting. De toezichthouder op de energiemarkt vindt het belangrijk dat alle producten en diensten van energie op één energierekening staan. Maar in sommige gevallen kunt u van uw regionale netbeheerder een aparte jaarafrekening ontvangen voor de kosten van transport en van de netaansluiting. Het aansluittarief voor uw gasaansluiting mag door de netbeheerder worden bepaald. Alle overige aansluittarieven en de transporttarieven worden, voor iedere netbeheerder apart, jaarlijks door de NMa vastgesteld.

Meterkosten voor het huren van de elektriciteitsmeter en de gasmeter bij uw regionale netbeheerder of bij een gecertificeerd meetbedrijf. Omdat de markt voor deze verbruiksmeters vrij is, worden de tarieven voor het huren van deze verbruiksmeters niet door de NMa vastgesteld. Echter, in 2006 constateerde de NMa dat sinds het vrijgeven van de metermarkt in 2000 de tarieven onevenredig zijn gestegen. Om dit een halt toe te roepen, heeft NMa per 1 januari 2008 een maximum tarief voor de meters van elektriciteit vastgesteld, de eerste keer sinds 2000. Als u heeft gekozen voor bijvoorbeeld een slimme meter van uw energieleverancier gelden die vastgestelde tarieven niet voor uw meter.

Heffingen en belastingen. Energieverbruik belast het milieu. Daarom heft de overheid over uw verbruik een energiebelasting. Langs deze weg wil de overheid het energieverbruik verminderen en daarmee het milieu ontzien. De energiebelasting wordt in rekening gebracht door uw energieleverancier en afgedragen aan de overheid. Tot slot worden alle energietarieven belast met 19% btw.

Voor al deze producten moet uw energierekening aangeven of het elektriciteit of gas betreft. De toezichthouder op de energiemarkt, de NMa, vindt het belangrijk dat alle producten en diensten van energie op één energierekening staan. Zo ziet u in één oogopslag wat uw energieverbruik is en waarvoor u betaalt.

Uit welke elementen bestaat het leveringstarief?

• Een vast bedrag per maand of jaar. Dit bedrag is voor iedereen hetzelfde. We noemen dit 'vastrecht'.
• Een veranderlijk tarief. Dit is een bedrag per kWh elektriciteit of m3 gas dat afhankelijk is van uw energieverbruik. Als u meer energie gebruikt, kost het u meer geld.

Als u gebruik maakt van een dubbele meter voor stroom, dan is uw veranderlijke tarief gesplitst in een hoog en een laag tarief. U betaalt dan een lager tarief in de nachten en weekenden (daluren) en tijdens feestdagen, maar een hoger tarief op werkdagen van 7.00 tot 21:00 uur of 23:00 uur.

Welk percentage van de energierekening bestaat uit leveringskosten?

Ongeveer de helft van de energierekening bestaat uit de leveringskosten voor aardgas en elektriciteit. Een derde van de rekening bestaat uit energiebelasting en btw. Het overige deel wordt in rekening gebracht voor het transport van de energie. (bron: CBS)

Uit welke elementen bestaat het netwerktarief?

Het aansluittarief

1. Eenmalige aansluitkosten voor gas en/of elektriciteit voor een nieuwe aansluiting
2. Periodieke aansluitkosten (vastrechtaansluiting) voor gas en/of elektriciteit

Het transporttarief

1. Vastrecht: een vast bedrag per dag, maand of jaar voor gas en/of stroom
2. Capaciteitstarief: een vast bedrag per jaar voor gas en/of stroom. De capaciteit van uw aansluiting bepaalt de hoogte van het tarief. (per 1-1-2009)

Systeemdienstentarief (alleen elektriciteit)

1. Een vast bedrag per jaar (per 1-1-2009) voor de diensten van TenneT, de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet.

Let op! Het verbruiksafhankelijke transporttarief is per 1-1-2009 vervangen door het capaciteitsafhankelijke transporttarief. Ook het systeemdienstentarief is niet meer afhankelijk van uw verbruik.

Wat is een jaarafrekening?

Eén keer per jaar ontvangt u een afrekening voor uw energieverbruik over de voorgaande twaalf maanden. Dit heet een jaarafrekening. Uw energieverbruik wordt bepaald op basis van uw meterstanden. Soms vraagt het energiebedrijf of u de standen van de elektriciteitsmeter of de gasmeter wilt opgeven. Dat kan via een meterkaartje, telefonisch of via internet. Maar er kan ook een meetbedrijf langs komen om deze meterstanden te noteren. Het meetbedrijf moet ten minste eenmaal per drie jaar langskomen om de meterstanden op te nemen. Het kan gebeuren dat u de meterstanden niet of niet tijdig doorgeeft aan het energiebedrijf. Dan zal het energiebedrijf de jaarafrekening opstellen aan de hand van een schatting van uw energieverbruik.

Wat is een eindafrekening?

Bij een overstap naar een andere energieleverancier, wordt de oude energieleverancier namens u opgezegd. Na opzegging van uw leveringscontract ontvangt u van uw oude energieleverancier een afrekening voor de geleverde elektriciteit of gas. Dit heet een eindafrekening. Uw energieverbruik wordt dan bepaald op basis van de meterstanden op de switchdatum en die u aan uw nieuwe leverancier heeft opgegeven. Als u verhuist naar een nieuw woonadres ontvangt u ook een eindafrekening. In dit geval zal uw huidige energieleverancier u een eindafrekening sturen voor de geleverde elektriciteit of gas op uw oude woonadres. Op uw nieuwe woonadres ontvangt u dan van uw energieleverancier een nieuwe voorschotrekening. De hoogte van de nieuwe voorschotrekening kan aangepast zijn aan uw nieuwe (woon-)situatie.

Wat is een voorschotrekening?

Met een voorschotrekening betaalt u iedere maand alvast een deel van uw jaarlijkse energierekening. Het energiebedrijf kan pas aan het eind van het jaar berekenen hoeveel energie u hebt gebruikt. En hoeveel dat kost. Het energiebedrijf stuurt u dan een jaarafrekening. Van deze rekening betaalt u vooraf iedere maand een deel: de voorschotrekening. De hoogte van de voorschotrekening noemen we het termijnbedrag.

Wat is de calorische factor bij gas?

Uw energieleverancier brengt bij uw gasverbruik ook de verbrandingswaarde in rekening. Dit is de calorische factor. Deze factor geeft aan in hoeverre de verbrandingswaarde van het aan u geleverde gas afwijkt van de standaard verbrandingswaarde van het Groningen gas.

Wat moet ik doen bij betalingsproblemen?

Praktisch advies over uw rechten en plichten als consument t.a.v. betalingsachterstanden, betalingsregelingen, (dreigende) afsluiting e.d. vindt u op Consuwijzer.

Wilt u weten wie de goedkoopste energieleverancier is op uw adres, raadpleeg dan de Energiewijzer.

NB Vanaf 1 juli 2010 * krijgt u alleen van uw leverancier een energierekening. De wet die dit regelt is op dit moment in behandeling bij de Eerste Kamer.

* Het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt zal, naar verwachting, eind 2010 of begin 2011 in werking treden. Dit wetsvoorstel regelt dat er een verplicht leveranciersmodel wordt ingevoerd.