Energiewet 2026: de belangrijkste veranderingen

De nieuwe Energiewet vervangt vanaf 1 januari 2026 de huidige Elektriciteitswet en Gaswet. De energiemarkt is de afgelopen jaren compleet veranderd en daarom komt er een nieuwe, moderne wet die beter aansluit op hoe we vandaag de dag energie opwekken, verbruiken en vergelijken. Gaslicht.com legt in begrijpelijke taal uit wat er verandert en wat dit betekent voor uw energiecontract in 2026 en daarna. 

Waarom een nieuwe energiewet?

Met de nieuwe Energiewet wil de overheid het volgende bereiken:

• Regels verduidelijken en moderner maken
• Gebruikers van energie beter beschermen
• Energiedata begrijpelijker en beter beschikbaar maken

De belangrijkste veranderingen voor consumenten 

Vanaf 2026 gelden er nieuwe regels voor energiecontracten. De bedoeling is dat voorwaarden eerlijker worden, prijzen transparanter en overstappen eenvoudiger. Dit zijn de veranderingen die u het meest gaat merken als energiegebruiker:

1. Duidelijkere energiecontracten 

Voor u een contract afsluit krijg u altijd een kort overzicht met de belangrijkste punten, zoals de looptijd, tarieven en opzegmogelijkheden. Zo weet u precies waarvoor u tekent. 

2. Duidelijke regels voor opzegvergoedingen 

Een leverancier mag alleen een opzegvergoeding in rekening brengen als u de overeenkomst voor bepaalde duur, tussentijds opzegt. Ook moet dit duidelijk in de contractvoorwaarden staan. U kunt dus makkelijker controleren of een boete terecht is. 

3. Strengere regels voor kortingen en bonussen 

Energieleveranciers mogen geen tablets, cadeaus of vouchers meer aanbieden bij het afsluiten van een energiecontract. Korting of bonus mag alleen nog in de vorm van een geldbedrag op uw contract. 

4. Verplichte dynamische contracten bij grote leveranciers 

Leveranciers met meer dan 200.000 klanten moeten ook een dynamisch energiecontract aanbieden. Zo kan iedereen kiezen voor prijzen die per kwartier, uur of per dag wisselen. 

5. Modelcontracten met vaste looptijd zijn verplicht 

Naast het bestaande variabele modelcontract moeten leveranciers vanaf 2026 ook modelcontracten met vaste tarieven voor een jaar of langer aanbieden. Dat geeft meer zekerheid en maakt vergelijken eenvoudiger. Verder moeten energieleveranciers terugleverkosten altijd per kilowattuur teruggeleverde stroom berekenen. Bij modelcontracten mag het niet meer via staffels of schalen. Toezichthouder ACM vindt dit ook voor andere contracten de juiste methode, maar mag dit niet verplichten. 

6. Negatieve terugleververgoedingen zijn verboden

Voor zonnepanelenbezitters verandert er vanaf 2026 vooral iets in de manier waarop energieleveranciers omgaan met teruggeleverde stroom. Negatieve terugleververgoedingen zijn verboden. In de Energiewet staat dat die terugleververgoeding in 2026 nooit minder mag zijn dan € 0 per kWh. Vanaf 2027 verandert dit verder, omdat de salderingsregeling dan wordt afgeschaft. Dan mag op een nieuw of dynamisch contract de terugleververgoeding nooit minder zijn dan 50% van het afgesproken kale levertarief. 

Let op dat dit losstaat van eventuele terugleverkosten die leveranciers mogen rekenen. Die kosten kunnen hoger zijn dan de vergoeding die u ontvangt. Het kan dus gebeuren, bijvoorbeeld bij een dynamisch contract, dat u meer betaalt aan terugleverkosten dan u terugkrijgt via uw terugleververgoeding. Zo blijft het belangrijk om goed te vergelijken welk contract het beste aansluit bij uw opwek en verbruik. Lees meer over het afschaffen van de salderingsregeling.

7.Beter inzicht in de uitwisseling van gegevens over uw verbruik en levering 

Vanaf 2026 wordt het voor alle energiegebruikers makkelijker om hun stroom- en gasverbruik te volgen. De overheid wijst een onafhankelijke instantie* aan die ervoor zorgt dat energiedata veilig, eenduidig en voor iedereen toegankelijk wordt. Deze instantie speelt een cruciale rol in het waarborgen van de veiligheid en privacy van uw gegevens, en zorgt ervoor dat alle partijen, inclusief uzelf, met dezelfde betrouwbare en transparante gegevens werken. 
* Het Normo vervult de wettelijke taak als centrale gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) in de energiemarkt. Daarmee zorgen ze voor duidelijke afspraken en veilige energiedata.

Alle analoge meters met een draaischijf verdwijnen. Heeft u die nog? Dan wordt deze in de loop van 2026 vervangen door een digitale of slimme meter. Deze meters kunnen niet alleen nauwkeurig bijhouden hoeveel stroom u verbruikt, maar ook hoeveel u teruglevert – bijvoorbeeld als u zonnepanelen heeft. Dit betekent dat u een veel beter overzicht krijgt van uw energieverbruik en precies betaalt voor wat u verbruikt. 

8. U bent beschermd bij faillissement

Als uw energieleverancier failliet gaat, dan komt u automatisch terecht bij een andere leverancier, onder dezelfde voorwaarden die u had afgesproken. Voor 2026 was dit al een onderlinge afspraak, maar nu staat het duidelijk in de wet. Zo komt u nooit voor verrassingen te staan als er iets gebeurt bij uw leverancier.

Energie delen? 

Vanaf 2027 kunnen invoeders (personen of bedrijven die energie leveren aan het net) hun overtollige stroom zelf virtueel verkopen of weggeven aan anderen. Dit biedt u de mogelijkheid om, ook zonder zonnepanelen, zelf te kiezen waar uw stroom vandaan komt. De details van hoe dit precies voor u als gebruiker of invoeder van stroom zal werken, worden in 2026 uitgewerkt. Vanaf 2027 gaat het systeem officieel van start. 

Wat betekent de Energiewet 2026 voor energie vergelijken? 

De Energiewet 2026 zorgt ervoor dat energie vergelijken duidelijker en eerlijker wordt. De nieuwe regels verplichten leveranciers om transparante voorwaarden te gebruiken en alle belangrijke contractinformatie vooraf te tonen. Daardoor wordt het makkelijker om verschillende contracten goed met elkaar te vergelijken. 

Ook dynamische contracten en modelcontracten moeten vanaf 2026 op een uniforme manier worden aangeboden. Omdat de voorwaarden en tarieven eenduidiger zijn, ziet u in één oogopslag wat u kunt verwachten bij elke aanbieder. Vergelijken wordt hierdoor overzichtelijker, vooral voor consumenten die zonnepanelen hebben of wisselende tarieven overwegen. De nieuwe wet geeft daarnaast meer zekerheid bij overstappen. Opzegvergoedingen moeten helder in het contract staan en bij veranderingen in voorwaarden heeft u recht op een eerlijke keuze. Dat maakt vergelijken niet alleen eenvoudiger, maar ook veiliger. 

De Energiewet 2026 brengt veel veranderingen met zich mee, maar het doel is helder: meer duidelijkheid en meer zekerheid voor u als energiegebruiker. Door de nieuwe regels worden tarieven, voorwaarden en contractvormen overzichtelijker en staat eerlijke informatie centraal. Via Gaslicht.com kunt u deze veranderingen eenvoudig meenemen in uw keuze. Zo weet u precies waar u aan toe bent wanneer u een nieuw energiecontract afsluit. 

Woorden en termen die veranderen 

Naast de veranderingen in de regels zullen ook sommige termen in het stroom- en gassysteem vanaf 2026 veranderen. Dit heeft invloed op contracten en afrekeningen, die er wellicht anders uit gaan zien dan u gewend bent. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste veranderingen in terminologie: 

Oude term	Term vanaf 2026
Netwerk (stroomnet, gasnet, netbeheerder, netbeheerkosten)	Systeem (stroomsysteem, gassysteem, systeembeheerder, systeembeheerkosten)
Grootverbruikaansluiting	Grote aansluiting
Kleinverbruikaansluiting	Kleine aansluiting
Iedereen die stroom of gas levert aan het energiesysteem	Invoeder

Externe links: Bekijk de officiële Energiewet op Overheid.nl