Genomineerd voor 2022!
Stem op Gaslicht.com
En win een PlayStation 5
Door deel te nemen maakt u kans op:
  • Playstation 5 Disk Edition (t.w.v. 500 euro)
  • Een bioscoopabonnement voor een jaar (t.w.v. 200 euro) voor Vue of Pathé
  • Smartwatch (Apple SE, Samsung Galaxy Watch5 of vergelijkbaar t.w.v. 300 euro)
  • Tweehonderd euro shoptegoed
  • 2x Instax Mini met fotopapier
Deze prijzen worden uitgereikt door de organisatie van de Website van het Jaar.
De onafhankelijke energievergelijker
Ben Woldring
Vragen? Wij zijn vandaag bereikbaar tot 17.00 uur

Verwachting energieprijzen 2022 en 2023

De energiemarkt is continu in beweging. Sinds het laatste kwartaal van 2021 zagen we sterke prijsstijgingen in de energiecontracten met vaste tarieven. Ook de variabele tarieven zijn tussentijds fors omhoog gegaan en op 1 januari 2022 nog verder gestegen. Wat zijn nu de verwachtingen voor komende tijd? Op deze pagina leest u meer over de actuele ontwikkelingen van energieprijzen.

Verwachting energieprijzen 2023 

Op Prinsjesdag maakte het kabinet traditiegetrouw de plannen voor het komende jaar bekend. Zeker dit jaar belangrijk om meer duidelijkheid te krijgen over de maatregelen om de explosief stijgende energierekening te temperen. Wat is nu het plan voor komend jaar?

  1. Prijsplafond: de overheid wil een tijdelijk prijsplafond invoeren. Dit betekent dat iedereen volgend jaar een maximumprijs betaalt voor het stroom- en gasverbruik tot 2400 kWh en 1200 m³. De overheid denkt op dit moment aan 70 cent voor een kWh stroom en 1,50 euro voor een kuub gas. Voor alles wat men meer verbruikt, geldt het tarief dat is vastgelegd in het energiecontract. Het prijsplafond gaat in per 1 januari 2023 en loopt tot 1 januari 2024. Omdat de nood bij veel mensen nu al hoog is zullen energieleveranciers kijken of ze vooruitlopend op dit plafond alvast de termijnbedragen kunnen verlagen.
     
  2. Btw: de btw op de energierekening was als tijdelijke maatregel verlaagd voor de tweede helft van 2022. Deze maatregel wordt niet verlengd. De btw op energie gaat dus van 9% weer terug naar 21%. 
     
  3. Energiebelasting: in het belastingplan staat dat de belasting op stroom en gas wordt verhoogd. Maar dit is een direct gevolg van het terugbrengen naar 0 van de Opslag Duurzame Energie- en Klimaattransitie (ODE). In totaal gaan de overheidsheffingen voor stroom en gas omlaag. Voor een gemiddeld huishouden betekent dit dat de overheidsheffingen van 272 euro naar 42 euro gaan (dit is incl. 21% btw). Het belastingplan is echter geschreven voordat het kabinet over het prijsplafond is gaan praten. Deze maatregel wordt teruggedraaid wanneer het prijsplafond een feit is.
     
  4. Energietoeslag van 1300 euro voor minima (maximaal 120% van het minimumloon). Waarbij de mogelijkheid bestaat om al de eerste 500 euro in 2022 uitgekeerd te krijgen.
     
  5. Vaste contracten: energieleveranciers worden gestimuleerd om weer vaste contracten aan te bieden. Hiermee ontstaat meer zekerheid voor consumenten. Dit zal naar verwachting pas gebeuren nadat de opzegvergoeding (ook wel boete) voor het openbreken van een energiecontract is aangepast. Ook hierover worden gesprekken gevoerd.

Voor zakelijke afnemers zijn de maatregelen nog zeer beperkt. Het prijsplafond doet voor kleine ondernemers wel iets, maar is in veel gevallen nog ontoereikend. De minister geeft aan dat de mogelijkheid van een aanvullende subsidieregeling voor zakelijke afnemers nog wordt onderzocht.

Huishoudens gaan per 1 januari 2023 minder betalen voor energie. Maar de verschillen zijn groot. In onderstaande grafiek ziet u wat de besparing is per huishouden, rekening houdend met het voorgestelde prijsplafond, op basis van verschillende stroom- en gasprijzen zoals die nu gelden.

Vaste of variabele tarieven 2022 

Bij het afsluiten van een energiecontract kunt u kiezen tussen een energiecontract met vaste of variabele energietarieven. Bij vaste tarieven staat de prijs vast voor de levering van stroom en gas gedurende de looptijd van uw energiecontract. Bij een energiecontract met variabele tarieven kunnen de leveringskosten voor stroom en gas tussentijds wijzigen. De meeste leveranciers wijzigen de variabele energietarieven elk half jaar op 1 januari en 1 juli, maar in 2022 gebeurt dat steeds vaker tussentijds. Bijvoorbeeld ieder kwartaal of iedere maand. Het mag vaker dan 2 keer per jaar mits het in de algemene voorwaarden staat. De leverancier moet u minimaal 30 dagen van tevoren informeren over de nieuwe tarieven. Dan kunt u opzeggen en overstappen.

De netbeheerkosten en overheidsheffingen bij een contract met vaste en variabele tarieven wijzigen ieder jaar op 1 januari.  

Eind augustus 2022 meldt de ACM dat het aantal huishoudens met een variabel contract in een halfjaar tijd is gestegen van 50 naar 56%, oftewel 400.000 huishoudens. Dat komt omdat bij steeds meer huishoudens het vaste energiecontract (met vaste tarieven voor 1, 3 of 5 jaar) afloopt en leveranciers geen nieuwe vaste contracten aanbieden. Energieleveranciers geven aan hiermee gestopt te zijn vanwege de sterk fluctuerende prijzen en de onrust op de energiemarkt. 

Wanneer uw vaste energiecontract afloopt, wordt deze automatisch omgezet in een variabel energiecontract. Mensen met een variabel energiecontract worden ‘slapers’ genoemd. Zij hebben vaak niet door dat ze na het aflopen van hun vaste contract in een duurder variabel contract terecht zijn gekomen.  

Onze verwachting eind vorig jaar was dat energietarieven voor een gemiddeld huishouden met een variabel contract voor onbepaalde tijd minimaal 700 tot 1000 euro zouden stijgen in 2022. In het nieuwsartikel Variabele energietarieven, wat gaat er 1 januari 2022 gebeuren? leest u het advies van de experts van Gaslicht.com wat te doen met uw energiecontract. Door de oorlog in Oekraine is dit inmiddels achterhaald, wat betekent dat de energietarieven nog véél meer zijn gestegen.

Op 31 mei  2022 maakt Essent als eerste de nieuwe variabele tarieven per 1 juli bekend. Een prijsstijging van 25 tot 30 procent. Essent bedient samen met Vattenfall en Eneco ruim driekwart van de energiemarkt. Op 2 juni laat Vattenfall weten dat de energierekening voor huishoudens met een gemiddeld gebruik (2250 kWh en 1200 m³) per 1 juli met € 20 per maand omhoog gaat. Net als Essent gaat Vattenfall uit van het verlaagde btw tarief van 9%. Eneco laat klanten per 1 juli € 28 minder betalen voor gas en elektriciteit. Het grootste deel van die prijsverlaging komt voort uit de btw-verlaging van het kabinet. Het streven van Eneco is om de prijs drie maanden lang op dat niveau te houden, maar de vraag is of dat gaat lukken in deze onberekenbare gasmarkt. 

Per 1 oktober 2022 verhogen Eneco, Essent, Vattenfall en enkele andere leveranciers hun variabele tarieven opnieuw. Waar Eneco per 1 juli  als enige de tarieven nog verlaagde, is deze nu de duurste van de grote drie.

Extreme prijsstijging energietarieven 

In het laatste kwartaal van 2021 zijn de energieprijzen door het dak gegaan. In oktober steeg de prijs voor een megawattuur gas op de Nederlandse gasbeurs naar meer dan 162 euro.  Door een zachte oktobermaand was de prijs weer tot bedaren  gekomen, maar begin december belandde de gasprijs weer op een niveau van boven de 100 euro. Sinds de Europese gasprijs op 21 december piekte op 180 euro is hij de laatste dag van het jaar 2021 met meer dan 50 procent gedaald. Dat was vooral een gevolg van milde temperaturen en het feit dat er boten met vloeibaar gas (lng) naar Europa kwamen. Door de oorlog in Oekraïne fluctueert de gasprijs sterk. Stond de gasprijs begin dit jaar nog op zo'n 70 euro, op 7 maart bereikte deze een nieuw record van 345 euro per magawattuur. Door deze extreme stijging werden er begin maart geen contracten met vaste tarieven voor een bepaalde periode aangeboden. Variabele contracten waren nog af te sluiten, maar enkel tegen zeer hoge tarieven. Meld u aan voor onze Energie Prijsalert en wij sturen u een seintje zodra er weer meer aanbod is.

In mei zagen we gelukkig weer energieleveranciers terugkomen met contracten tegen concurrerende variabele én vaste tarieven. De prijsverschillen tussen leveranciers zijn buitengewoon hoog. Bij de goedkoopste energieleverancier betaalde u voor stroom 42 cent per kWh, bij de duurste 74 cent per kWh. Voor gas waren de verschillen nog extremer. De goedkoopste leverancier vroeg € 1,89 en de duurste € 3,66 per kuub (peildatum 25-5-'22). Dat betekent voor een gemiddeld huishouden maar liefst een verschil van ruim € 3700 op jaarbasis!

Meld u aan voor onze Energie Prijsalert Service


Pas in 2023 prijsdaling?

Zet de daling door of komt de stijging weer terug? Het kan alle kanten op gaan mede door de spanningen rond Rusland, terwijl de gasvoorraden in de EU te laag zijn. De energiemarkt blijft onvoorspelbaar, maar feit is dat in 2021 de gasprijs tot 8x over de kop ging. Vergeleken met begin 2021 kostte een megawattuur gas aan het eind van het jaar nog altijd 375 procent meer op de Nederlandse markt. 

De winter was mild. Dat betekent dat de gasvoorraad afgelopen winter niet opraakte. Het betekent echter niet dat we vrij zijn van zorgen over de gasvoorraad. Het wereldwijde gastekort blijft gewoon bestaan. Naar verwachting  gaat het veel geld gaat kosten om de gasvoorraad van de EU op een veilig niveau te houden. Volgens energie-analisten zal  gas daardoor veel duurder blijven dan we gewend zijn, óók in de zomer. Daarbij speelt de oorlog in Oekraïne ook een grote rol, na de dreiging van Rusland om de gaskraan naar Europa dicht te draaien.

Sinds 31 mei 2022 krijgt Nederland geen gas meer van het Russische Gazprom, omdat we weigeren in roebels te betalen. De variabele energiecontracten zullen dit jaar daardoor fors hoger uitvallen. De verschillen in tarieven zijn enorm, van 1,30 euro per kuub gas, tot meer dan 3 euro per kuub (peildatum 1-6-'22). Voor een gemiddeld huishouden scheelt dat ruim 200 euro op maandbasis. 

Op 14 juni 2022 laat het Russische staatsgasbedrijf Gazprom  weten dat  door de Nordstream-pijp richting Duitsland mogelijk 40 procent minder gas zal stromen. Volgens Gazprom komt dit door technische problemen. Na het bericht steeg de prijs voor gas op de Amsterdamse gasbeurs met zo'n 13 procent tot 94 euro per megawattuur. De gassystemen zijn in Europa met elkaar verbonden. Bij tekorten hebben landen afgesproken elkaar te helpen. Volgens de Gasunie zou er nog geen reden voor extra zorg zijn. Het kabinet wil uit het gasveld in Groninge geen extra gas halen uit vrees voor zware bevingen in het gebied. Naar verwachting van de overheid blijven de energieprijzen geheel 2023 extreem hoog en ook voor 2024 en 2025 zullen ze ver boven het historisch gemiddelde niveau liggen. Dat komt vooral door de gevolgen van de oorlog in Oekraine .

Gascrisis: Bescherm en Herstelplan Gas

Op 20 juni besluit het kabinet het eerste niveau van een gascrisis af te kondigen: de 'vroegtijdige waarschuwing'. Daarmee treedt het Bescherm- en Herstelplan Gas uit 2019 in werking. In het plan zijn drie crisisniveaus opgesteld: vroegtijdige waarschuwing, alarm en noodsituatie. Gasbedrijven moeten nu dagelijks aanvullende gedetailleerde informatie aanleveren over actuele gasleveringen en -voorraden. Het kabinet doet opnieuw een dringende oproep aan bedrijven en huishoudens om zoveel mogelijk energie te (blijven) besparen, ook in de zomer. Verder is besloten per direct de productiebeperking voor kolencentrales voor 2022 tot en met 2024 in te trekken. Dat betekent dat de kolencentrales weer op vol vermogen mogen produceren, waardoor er minder gas nodig is voor de productie van elektriciteit door gascentrales. 

Rijksoverheid: Stand van zaken gasmarkt

Sinds begin juli maakt het kabinet de situatie op de gasmarkt wekelijks bekend. Rijksoverheid publiceert actuele cijfers over de zekerheid van de gaslevering. Hieronder een update gasleveringszekerheid van 23 september 2022. De gasprijs is nog steeds hoog. 

gasmarkt-stand-van-zaken-23-9-2022.PNG

Hoe zit het met de gaspijpleiding Nord Stream 1 en 2?

Op 11 juli gaat gaspijpleiding Nord Stream 1 dicht voor groot jaarlijks onderhoud van 10 dagen. Nord Stream 1 is de belangrijkste gaspijpleiding van Rusland naar West-Europa. Van al het gas dat de EU importeert, kan hier normaal gesproken ongeveer een derde doorheen komen. Volgens Martien Visser stroomde er na de sluiting nog slechts 10x zo weinig Russisch gas naar Europa tegen pakweg 10x de normale prijs. In Europa wordt gevreesd dat de pijplijn helemaal niet meer in gebruik zal  worden genomen. Dat zou een groot probleem voor vooral Duitsland betekenen, dat veel van dit Russische gas zelf houdt. Na het onderhoud aan de Nord Stream 1 heeft Rusland de gasleveringen naar Europa op 21 juli gelukkig weer hervat op 40% maar vervolgens weer ingeperkt tot 20%. De gasprijs is daardoor verder gestegen. Het kabinet blijft zich dan ook voorbereiden op het ergste scenario waarin Rusland bijvoorbeeld helemaal geen gas meer levert aan Europa. Nord Stream 1 is eind augustus opnieuw dichtgegaan voor onderhoud. Volgens Gazprom zou er drie dagen geen gas van Rusland naar Duitsland stromen via de leiding. Op 2 september kondigt Gazprom aan dat de pijpleiding voor onbepaalde tijd dicht blijft. Reparaties zouden niet kunnen worden uitgevoerd vanwege de sancties tegen Russische bedrijven.

Op 26 september vinden er zware onderwaterexplosies plaats waardoor er lekkages zijn ontstaan aan de Nord Stream 1 en 2. Dat gebeurde in de Oostzee. Een ongeluk wordt uitgesloten. Duitsland, Denemarken en Zweden zeggen dat de lekken in de pijpleidingen het gevolg zijn van aanvallen. Rusland wijst beschuldigingen van de hand. Volgens energiedeskundigen hebben de explosies verstrekkende gevolgen voor het herstel van de gasmarkt.

EU: 15% minder gas verbruiken

De Europese Commissie heeft op 20 juli alle lidstaten gevraagd om tot komend voorjaar 15 procent minder energie te verbruiken. Volgens minister Rob Jetten zit Nederland nu op 20 tot 30 procent minder gasverbruik. Het kabinet roept bedrijven en huishoudens al een tijdje op om energie te besparen. Kijk voor tips over energie besparen op zetookdeknopom.nl.

Oorzaken extreme prijsstijging energietarieven

De oorzaak van de extreme prijsstijgingen is een combinatie van factoren. De belangrijkste factoren zijn:  

  • Economisch herstel: tijdens de coronacrisis was de vraag naar energie laag. Hierdoor waren de prijzen tijdelijk ook erg laag. De economie trekt nu weer aan, waardoor de vraag naar energie stijgt en dus ook de energieprijzen stijgen. 
  • Hogere emissierechten: de inkoopprijs van energie wordt duurder. Dit komt omdat de overheid de prijs om CO2 uit te mogen stoten, verhoogt. Dit berekenen de energieleveranciers door in de energieprijs, waardoor u meer gaat betalen. 
  • Gastekorten: er is schaarste aan gas. Dit komt omdat we vorige winter een erg koude winter hebben gehad en dus meer gas hebben verbruikt. De gasvoorraden zijn afgelopen zomer niet genoeg aangevuld. Dit komt onder andere omdat China overschakelt van kolen naar gas. Veel vloeibaar gas uit Amerika werd eerder rechtstreeks vervoerd naar Europa, maar nu wordt het vervoerd naar Azië. We zijn niet volledig afhankelijk van de Amerikaanse gaswinning. In Nederland hebben we ook gas uit Rusland, Noorwegen en Groningen. Maar ook de Groningse gaswinning wordt steeds meer teruggedraaid en het gas uit Rusland is erg duur.  
  • De oorlog tussen Rusland en OekraÏne.

Energiebelasting 2022

Ieder jaar presenteert het kabinet op Prinsjesdag de voorstellen van de overheidsheffingen voor het daaropvolgende jaar. Medio december moeten de Eerste en Tweede Kamer instemmen met deze plannen. Als de plannen door de Kamers komen, gaan de overheidsheffingen op 1 januari in. De overheidsheffing bestaat uit verschillende onderdelen: de energiebelasting, btw, opslag duurzame energie (ODE) en de vermindering energiebelasting . U betaalt de belasting aan uw energieleverancier die het vervolgens afdraagt aan de belastingdienst. De belastingtarieven zijn voor iedere energieleverancier hetzelfde.

 Aan de voorstellen voor de energiebelasting per 1 januari 2022 is diverse keren gesleuteld. Er zijn in de loop van het jaar verschillende aanvullende maatregelen aangebracht vanwege de prijsstijgingen. In 2021 bestond de energierekening van een gemiddeld huishouden voor ongeveer de helft uit overheidsheffingen. In 2022 wordt het aandeel teruggebracht naar circa een kwart (23,7%).  

Tijdelijk lagere btw op energie

Het kabinet verlaagt tijdelijk de btw op energie van 21% naar 9%. Dit gaat in op 1 juli 2022 en duurt  6 maanden. Hierdoor betaalt u ook minder btw over de energiebelasting. De btw-verlaging wordt niet doorgezet in 2023.

Vermindering energiebelasting 

De overheid ziet een deel van het energieverbruik als een basisbehoefte, hierover hoeft u geen belasting te betalen. Daarom wordt de energiebelasting per elektriciteitsaansluiting met een vast bedrag per jaar verminderd, ook wel heffingskorting genoemd. De vermindering wordt alleen toegepast bij iemand met een aansluiting en er moet sprake zijn van stroomverbruik, ook al is dit maar 1 kWh. Ook als u meer kWh teruglevert aan het netwerk dan u verbruikt, door middel van bijvoorbeeld zonnepanelen, krijgt u de vermindering. De hoogte van de vermindering wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld. 

Om de extreme stijging van de energierekening te verminderen, heeft het demissionair kabinet op 15 oktober 2021 besloten om de vermindering energiebelasting te verhogen van 560 euro naar 790 euro. Na aandringen van de Tweede Kamer is de vermindering energiebelasting nog verder opgehoogd tot 825 euro. Deze verhoging staat los van het verbruik en geldt dus voor alle aansluitingen met een woon- of verblijfsfunctie. 

banner-wvhj-2022.png

Netbeheerkosten 

Netbeheerkosten kunt u zien als de kosten die gemaakt worden om gas en stroom bij u thuis te krijgen. Daarvoor is een netwerk van leidingen, kabels en hoogspanningsmasten nodig. Dat netwerk wordt beheerd door de netbeheerder, een onafhankelijk nutsbedrijf dat zelf geen energie produceert. Omdat er geen concurrentie is tussen de verschillende netbeheerders bepaalt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de hoogte van de netbeheerkosten. De ACM maakt de nieuwe tarieven ieder najaar bekend.  De netbeheerkosten stijgen in 2022 in totaal met gemiddeld 13 euro per huishouden. Hoeveel u volgend jaar gaat betalen, is afhankelijk van uw netbeheerder. U vindt u de netbeheerkosten die u per 1 januari moet betalen in onze vergelijker. Op basis van uw postcode worden de netbeheerkosten van uw netbeheerder meegenomen in de totale jaarkosten.

Eerdere (verwachte) wijzigingen energieprijzen 

Geactualiseerd: woensdag 28 september 2022

Sanne de Jong - Bins
Sanne de Jong - Bins Business Unit Manager

Sanne is als Business Unit Manager verantwoordelijk voor onze website content, onderzoeken, persberichten en de samenwerking met de energieleveranciers. Samen met het team streeft Sanne naar het meest complete energieaanbod, de beste service en de hoogste klantwaardering. Sanne wordt vanwege haar expertise regelmatig gevraagd voor media-interviews en om mee te denken over energievraagstukken binnen Nederland.

Website van het Jaar

Vergelijk het volledige energieaanbod

Vergelijk objectief alle energieleveranciers. Bij ons stapt u gemakkelijk in drie stappen over. Overstappen via Gaslicht.com is altijd gratis. Vergelijk en stap over.

Navigatie