De onafhankelijke energievergelijker
Ben Woldring
Vragen? Stuur ons een Whatsapp-bericht
Vergelijk energie en bekijk hoeveel u kunt besparen
Nu 3 maanden gratis Canal Digitaal Energie vergelijken

Energie vast of variabel, waar moet ik op letten?

Bij een energiecontract kunt u kiezen tussen vaste en variabele energietarieven. Wat is het verschil en wat is de beste keuze? 

Verschil tussen vaste en variabele energietarieven
Energieprijzen en vaste of variabele energietarieven

Bij vaste energietarieven staan de tarieven voor de levering van gas en stroom vast gedurende de looptijd van uw contract. Dit geldt alleen voor de kosten die naar uw energieleverancier gaan, dus het leveringstarief voor gas en stroom en het vastrecht, de zogenaamde de vaste leveringskosten.

Bij variabele energietarieven kan de leveringsprijs variëren gedurende de looptijd. Variabele tarieven kunnen stijgen, maar ook dalen. Het is moeilijk te voorspellen of deze hoger of lager zullen worden. Ga voor uzelf na of u de 'zekerheid van een vaste prijs' wilt. Als de variabele energietarieven dalen, lijkt het gunstig om hiervoor te kiezen. Toch is een contract voor bepaalde tijd met vaste tarieven meestal gunstiger. Energie vergelijken doet u hier.

Welke kosten zijn vast en welke variabel?

Het verschil tussen vast en variabel zit alleen in de leveringskosten van stroom en gas. De andere kosten – zoals overheidsheffingen, opslag duurzame energie en klimaattransitie(ODE) en netbeheerskosten – zijn hetzelfde voor vaste en variabele prijscontracten. Deze kosten betaalt u weliswaar aan uw leverancier, maar gaan uiteindelijk naar de overheid en uw netbeheerder.

Voor- en nadelen vaste en variabele energietarieven

De voordelen van vaste energietarieven zijn dat u een tijdlang geen omkijken heeft naar uw energiecontract; u weet waar u aan toe bent. U heeft een gegarandeerde energieprijs. De nadelen van vaste energietarieven: geen voordeel van tussentijdse prijsdalingen. De voordelen van variabele energietarieven zijn dat u profiteert van de geldende energieprijzen. De nadelen zijn dat u slechts een tijdje weet wat u voor de levering betaalt en dat uw tarief elk moment kan veranderen.

Hoe vaak wijzigen variabele leveringstarieven?

In de regel wijzigen leveranciers hun variabele leveringstarieven ieder halfjaar: op 1 januari en 1 juli. Sinds 2014 is er een energieleverancier die kwartaaltarieven hanteert. Als de markt daartoe aanleiding  geeft, kunnen energieleveranciers variabele tarieven ook tussentijds wijzigen. Bij energiecontracten met vaste tarieven mag dat niet. De andere energiekosten – die naar de overheid en netbeheerder gaan – kunnen per 1 januari worden gewijzigd. Is uw vaste prijscontract afgelopen? Dan verandert uw vaste leveringstarief in een -doorgaans veel hoger- variabel leveringstarief.

Gelden vaste tarieven alleen voor de leveringskosten?

Ja, als u een contract met vaste tarieven afsluit, hebben deze vaste tarieven alleen betrekking op de leveringstarieven. De andere tarieven zoals de netwerkkosten en de belastingen kunt u niet vastzetten.

Wijzigingen variabele leveringstarieven 'tijdig' laten weten

Als u een contract bent aangegaan voor de levering van energie tegen een vaste prijs, dan kan deze prijs in principe tussentijds niet verhoogd worden. Energieleveranciers zijn sinds 1 januari 2015 verplicht om u tijdig, expliciet en persoonlijk te laten weten dat de energietarieven gewijzigd worden. Een verwijzing naar de website is niet langer voldoende. Bovendien moet u in de algemene voorwaarden kunnen terugvinden hoe er wordt omgegaan met prijswijzigingen: er moet vermeld worden dat er prijsverhogingen kunnen plaatsvinden, met welke reden dit gebeurt en welke rechten u heeft als dit gebeurt.

Informatie prijswijzigingen: 30 dagen van te voren

U moet een redelijke tijd vooraf ingelicht worden over een tariefwijziging en uw opzeggingsrecht. Maar wat is een redelijke tijd? In tegenstelling tot de telecommarkt wordt geen expliciete termijn genoemd. Als een aanbieder van telefonie, internet of televisie de prijzen of de algemene voorwaarden verandert, is hij wettelijk verplicht u daarvan een maand van te voren op de hoogte te stellen. Is de wijziging in uw nadeel? Bijvoorbeeld omdat de prijs omhoog gaat of omdat er televisiezenders verdwijnen? Dan mag u het abonnement zonder verdere kosten opzeggen.

Hoe gaat het in de energiemarkt? De Autoriteit Consument & Markt (ACM) sluit aan bij de opzegtermijn die een consument heeft. Aangezien de opzegperiode 30 dagen is, houdt de toezichthouder deze termijn ook aan voor het doorgeven van prijswijzigingen van variabele energietarieven. Wilt u het verhoogde tarief niet betalen, dan heeft u genoeg tijd om eventueel over te stappen. Concreet: uiterlijk 1 juni en 1 december moet uw energieleverancier u inlichten over de prijswijzigingen van variabele leveringstarieven per 1 juli en 1 januari.

Wat is voordeliger: vast of variabel?

Over het algemeen is het voordeliger om een energiecontract met vaste tarieven te kiezen, omdat de jaarkosten in deze contracten lager liggen dan bij een variabel energiecontract. Vaak bieden energieleveranciers ook welkomstkortingen aan bij vaste contracten. Daarnaast geeft een vast contract zekerheid, omdat de leveringstarieven gedurende de looptijd van het contract vaststaan.

variabele-energietarieven-gaslicht-groot.png

Halverwege 2021 is er echter iets geks aan de hand in de energiemarkt. In een jaar tijd steeg de prijs voor gas met maar liefst 142% en stroom werd 109% duurder.  Een huishouden met een gemiddeld energieverbruik (3500 kWh stroom en 1500 m³ gas) kon eind juni nog een vast contract voor 1 jaar afsluiten voor een jaarbedrag van 2006 euro. In oktober kostte het al ruim 4000 euro. Dat komt neer op een energierekening van ruim 330 euro per maand! Op dit moment (nov. 2021) liggen de variabele tarieven daardoor lager dan de vaste tarieven. Op basis van de huidige marktontwikkelingen en de actuele vaste tarieven is onze verwachting dat de variabele tarieven per 1 januari 2022 met honderden euro's omhoog gaan. Daarom adviseren wij de energieprijs vast te zetten voor 1 jaar. Uit onderzoek blijkt dat de voordeligste keuze.

Heeft u momenteel een energiecontract met variabele tarieven?

Dan doet u er verstandig aan zo’n vast contract pas per 1 januari 2022 te laten ingaan. Zo profiteert u nog een paar maanden van relatief lage prijzen. De huidige variabele prijzen zijn immers op 1 juli voor het laatst verhoogd. 

Gaat uw energieleverancier de levering van energie stoppen vanwege de hoge energieprijs? 

Of zegt uw leverancier dat dat kan volgens de algemene voorwaarden? Dat mag niet. Uw leverancier moet ervoor zorgen dat u energie blijft krijgen. En mag al helemaal niet afsluiten in de winterperiode, van 1 oktober tot 1 april. Advies ConsuWijzer: 'Stuur de leverancier een brief of e-mail. Wijs de leverancier erop dat hij de overeenkomst niet mag beëindigen en de levering niet mag stoppen. De ACM spreekt de bedrijven daar ook op aan.'

Heeft u een contract tegen een vast tarief, bijvoorbeeld voor 1 of 3 jaar? En zegt uw energieleverancier dat u akkoord moet gaan met een hoger tarief?

Dat kan ook niet zomaar. Misschien staat er in uw contract of algemene voorwaarden dat het wel mag. Toezichthouder ACM kan niet per geval zeggen of voorwaarden onredelijk zijn. Voor vragen over algemene voorwaarden kunt u terecht bij het Juridisch Loket.

Vaste en variabele energietarieven vergelijken

Bij de berekening voor uw jaarverbruik kunt u filteren op: 'Soort contract'. Standaard wordt op energieprijs gesorteerd d.w.z. de goedkoopste energiepakketten komen bovenaan, contracten met vaste en variabele tarieven door elkaar. Uit onderzoek blijkt dat de keuze voor een jaarcontract met vaste tarieven de voordeligste keuze is. Door de explosief stijgende energietarieven verwachten we dat een gemiddeld huishouden met een contract voor onbepaalde tijd met variabele tarieven per 1 januari 2022 honderden euro's meer gaat betalen. Daarom toont Gaslicht.com contracten met vaste tarieven waarmee u de zekerheid heeft van een vaste prijs. Wilt u toch liever een contract met variabele tarieven, dan kunt u dit in de filters aangeven.

Waarom energietarieven blijven vergelijken?

Vaak denken mensen wanneer ze een mooi actiecontract met vaste energietarieven afsluiten, dat ze daarna goed zitten. Dat is waar, maar alleen voor de looptijd van het contract. Als uw energiecontract afloopt gaat uw contract over in een variabel contract en dat wilt u eigenlijk liever niet. Het variabele tarief gaat dus automatisch in als u geen nieuw contract afsluit en doorgaat met energie afnemen bij uw huidige energieleverancier. Daarom is het belangrijk om tijdig weer te kijken naar een nieuw energiecontract. We raden u aan om ongeveer 6 tot 8 weken voor afloop van het contract over te stappen.

Grote prijsverschillen tussen vast en variabel

Als u vindt dat u te veel betaalt dan kunt u overstappen naar een andere energieleverancier. Ook kunt u kiezen voor een vaste prijs wanneer u meer zekerheid wilt over de prijs die u betaalt voor uw energie. Bijna de helft van de consumenten (44%) heeft in 2021 een energiecontract voor onbepaalde tijd met variabele tarieven. In 2015 was dat nog 58 procent.  Volgens de Energiemonitor 2021 van de Autoriteit Consument & Markt kan een consument die van het zogenaamde 'slaperstarief' overstapt naar een contract voor 1 jaar tegen een vast tarief € 389 besparen. 

acm-energiemonitor2021-looptijd.PNG

Bron: Energiemonitor 2021 Autoriteit Consument & Markt (ACM)

Op ieder moment overstappen van energieleverancier

Elke overeenkomst voor de levering van elektriciteit of gas kan met inachtneming van een termijn van 30 dagen worden opgezegd. Heeft u een energiecontract afgesloten voor bepaalde duur (bijvoorbeeld 1, 2, 3 of 5 jaar) en wilt u tussentijds overstappen, dan bent u mogelijk een opzegvergoeding verschuldigd aan uw leverancier. Dit moet dan wel zijn opgenomen in de overeenkomst of de algemene voorwaarden. De maximale hoogte van deze opzegvergoeding is door de ACM vastgesteld. Als u de juiste einddatum van uw huidige contract invult op het aanmeldformulier van Gaslicht.com, zal uw overstap pas na deze datum plaatsvinden. En zult u nooit een opzegvergoeding verschuldigd zijn.

Hulp nodig bij overstappen? Bel 0342-411350

Direct naar:


Gepubliceerd: vrijdag 3 september 2010
Geactualiseerd: maandag 22 november 2021
Website van het Jaar

Vergelijk en bespaar op uw energierekening

Vergelijk objectief alle energieleveranciers. Bij ons stapt u gemakkelijk in drie stappen over. Overstappen via Gaslicht.com is altijd gratis en levert een mooi voordeel op, zeker als u elk jaar opnieuw vergelijkt en overstapt.

Navigatie