Hoe werken zonnepanelen: kunt u zonnepanelen stroom direct gebruiken?

Steeds meer mensen wekken zelf elektriciteit op, bijvoorbeeld met zonnepanelen. Als uw dak groot genoeg is, kunt u net zoveel stroom opwekken als u verbruikt, of zelfs meer. Stroom die u niet zelf gebruikt, kunt u terugleveren aan het net. Hoe werkt dat eigenlijk en levert het nog wat op?

• Hoe werken zonnepanelen?
• Zonnepanelen stroom direct gebruiken
• Redelijke terugleververgoeding
• Geschikte meter nodig
• Watt? Wattpiek!

Hoe werken zonnepanelen?

Een zonnepaneel bestaat uit tientallen zonnecellen die zonlicht omzetten in elektriciteit. Die cellen zijn meestal gemaakt van silicium, een materiaal met losse elektronen. Valt er licht op de zonnecellen, dan komen die elektronen in beweging en ontstaat er stroom. Ook wel gelijkstroom genoemd: stroom die één kant op loopt. Uw huis werkt echter met een ander soort stroom, genaamd wisselstroom, en daarvoor is nog een tussenstap nodig.

Omvormer

Uw huis en het elektriciteitsnet werken op wisselstroom van 230 volt. De stroom van uw zonnepanelen gaat daarom eerst naar een omvormer, die de gelijkstroom omzet in wisselstroom. Meestal is dat een kastje op zolder of in de garage, waarop alle panelen zijn aangesloten.

De omvormer is aangesloten op een aparte groep in de meterkast. Daardoor gaat uw opgewekte stroom eerst naar de apparaten die op dat moment stroom gebruiken. Denk aan de koelkast, de wasmachine of de droger. Voor die stroom betaalt u niets aan uw energieleverancier.

Naast de normale omvormer, zijn er ook nog micro-omvormers. Deze soort omvormers zitten direct achter uw zonnepanelen en zetten de gelijkstroom van de zonnepanelen direct om in wisselstroom. Hierdoor heb je geen grote centrale omvormer meer nodig in huis.

Terugleveren

Wekt u meer stroom op dan u op dat moment gebruikt? Dan gaat het overschot automatisch naar het elektriciteitsnet. Dat heet teruglevering. Schijnt de zon niet, zoals ‘s avonds, dan wordt uw stroom van het elektriciteitsnet gehaald.

Zonnepanelen stroom direct gebruiken

Wekt u zelf elektriciteit op met zonnepanelen dan kunt u dit direct in huis gebruiken. Hiervoor betaalt u uiteraard niets aan uw energieleverancier. De opgewekte elektriciteit wordt direct naar uw apparaten gestuurd die erom vragen. Maar wat als de zon volop schijnt, terwijl u niet thuis bent? Dan is de kans groot dat u stroom opwekt die u niet verbruikt. Uw elektriciteit wordt dan automatisch 'ingevoed' op het openbare net. Dit heet teruglevering. Het wordt dan via het net naar anderen gebracht, die op dat moment wel stroom nodig hebben. Maar als de zon niet schijnt, heeft u ook stroom nodig. U verbruikt op dat moment meer dan dat u zelf opwekt. Deze elektriciteit krijgt u van uw energieleverancier. De door u teruggeleverde en verbruikte hoeveelheid elektriciteit mag u op jaarbasis tegen elkaar wegstrepen. Dat noemen we salderen. U betaalt dus alleen uw netto verbruik per jaar.

Redelijke terugleververgoeding

Blijkt na deze verrekening dat u meer elektriciteit heeft teruggeleverd dan verbruikt (overschot aan teruglevering) dan ontvangt u voor de extra teruggeleverde elektriciteit een 'redelijke' terugleververgoeding van uw energieleverancier. U vindt hier een overzicht van de vergoedingen per energieleverancier.

Vanaf 2027 ontvangt u voor alle teruggeleverde elektriciteit een terugleververgoeding van uw energieleverancier. De hoogte hiervan is wettelijk aan een minimum gebonden: tot 1 januari 2030 moet de vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen. Na 2030 geldt geen wettelijk minimum meer, maar moet het bedrag 'redelijk' zijn en mag het niet lager dan nul zijn.

In de praktijk betekent dit dat teruggeleverde stroom aanzienlijk minder oplevert dan voorheen. Levert u 1 kWh terug, dan ontvangt u daarvoor een fractie van wat u betaalt om diezelfde kWh af te nemen. Het loont daardoor meer dan ooit om zelf opgewekte stroom direct zelf te gebruiken, in plaats van terug te leveren aan het net.

Geschikte meter nodig

Heeft u nog een meter die terugdraait als u stroom teruglevert? Die werkt niet meer nadat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt. Uw verbruik en uw teruglevering moeten dan apart worden gemeten. Uw netbeheerder vervangt de oude meter daarom kosteloos door een digitale meter. Dat is verplicht. Een slimme meter is niet verplicht. Het grootste verschil? U bepaalt zelf of u de gegevens automatisch wilt laten uitlezen of dat u dit zelf wilt doorgeven

Watt? Wattpiek!

Bij zonnepanelen hangt het geleverde vermogen af van de hoeveelheid zon die erop valt. Het vermogen van zonnepanelen (PV) wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp). Dat is het piekvermogen dat bij optimale zoninstraling zou kunnen worden opgewekt. Een gangbaar paneel heeft nu een vermogen van ca. 450 Wattpiek. Maar u kunt ook zonnepanelen kopen met meer of minder vermogen. Zonnepanelen met meer vermogen zijn duurder, maar leveren ook meer stroom.