ACM: na uitbreken oorlog grepen consumenten naar vast contract

De oorlog in Iran heeft de energiemarkt flink opgeschud. Veel consumenten reageerden direct: nadat het conflict uitbrak, stapten opvallend veel huishoudens over naar een vast energiecontract. In maart stapten maar liefst 110.000 huishoudens over. Dat blijkt uit de Energiemonitor van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Van variabel naar vast

De massale overstap naar vaste contracten ging niet ten koste van het aantal huishoudens met een dynamisch contract. Dat aantal steeg in maart juist met 17.000. Een groei die de ACM al langere tijd waarneemt. De overstap naar vast komt dus vrijwel volledig van consumenten die daarvoor een variabel contract hadden.

De ACM had consumenten eerder al opgeroepen om vanwege de internationale onrust na te denken over welk contracttype het beste bij hun situatie past. Welk contract het beste is, verschilt per persoon. De ACM raadt aan altijd zelf een afweging te maken en verschillende contracten en leveranciers goed te vergelijken.

Waarom raakt een oorlog uw energierekening?

Nederland haalt circa tweederde van zijn aardgas uit het buitenland. Dat maakt ons kwetsbaar: als het ergens in de wereld onrustig wordt, merkt u dat terug op uw energierekening. Dat maakt de Nederlandse energiemarkt kwetsbaar voor geopolitieke schokken. Dat zien we nu terug in de cijfers. 

Hogere gasprijzen trekken ook de elektriciteitsprijzen omhoog, al wordt dat effect steeds kleiner nu er meer zonne- en windenergie beschikbaar is. Op momenten dat de zon volop schijnt of de wind hard waait, is er zoveel goedkope stroom dat de elektriciteitsprijs soms zelfs negatief uitvalt. Heeft u een dynamisch contract? Dan kunt u daar direct van profiteren door uw verbruik af te stemmen op de huidige prijzen. De ACM ziet dan ook dat de interesse in warmtepompen en elektrische auto's de afgelopen maand is toegenomen.

Wat betaalt u nu?

De tarieven voor vaste contracten zijn deze maand met 7 tot 10% gedaald ten opzichte van vorige maand, in lijn met de gedaalde groothandelsprijzen. Toch liggen de gasprijzen nog altijd 9 tot 14% hoger dan vlak voor de oorlog. Elektriciteitstarieven zijn momenteel 4 tot 8% hoger dan twee maanden geleden.

Ruime keuze aan contracten

Ondanks de onrust op de markt is er nog altijd ruime keuze in contracten.

In totaal zijn er 52 energieleveranciers actief met toestemming om aan kleinverbruikers te mogen leveren.

De Energiewet verplicht leveranciers om altijd minimaal twee modelcontracten aan te bieden: één met variabele tarieven en een contract met een vaste prijs voor één jaar. 

Niet alle leveranciers voldeden op 1 april aan deze verplichting. De ACM sprak 17 leveranciers hierop aan. Inmiddels bieden alle vergunde leveranciers de verplichte modelcontracten wel aan.

Gasopslagen lopen achter

De gasopslagen worden geleidelijk gevuld, maar lopen achter op vorig jaar. Begin april bedroeg de vulgraad circa 4,5%, inmiddels ligt dit rond de 11%. Een jaar geleden was dat nog circa 29%. Nederland is verplicht de opslagen tussen 1 oktober en 1 december voor minimaal 74% te vullen. 

Omdat de gasprijs in Azië momenteel hoger ligt, zijn LNG-tankers geneigd daar te leveren. Europa concurreert op prijs dus met Azië voor de levering van LNG. Ondanks de concurrentie is de aanvoer van LNG wel stabiel. Omdat gas in de zomer goedkoper is dan in de winter, hebben bedrijven op dit moment weinig financiële prikkels om de gasopslagen actief te vullen.