Alles wat u moet weten over de thuisbatterij

Met het stoppen van de salderingsregeling per 2027 is de belangstelling voor thuisbatterijen sterk toegenomen. De gedachte is aantrekkelijk: zelf stroom opwekken, opslaan en gebruiken wanneer u wilt. Een thuisbatterij kan in bepaalde situaties interessant zijn, maar is niet voor ieder huishouden automatisch de meest voordelige keuze. Wat kan een thuisbatterij nu echt? Welke soorten thuisbatterijen zijn er? En waar moet u op letten bij het aanschaffen van een thuisbatterij? In dit artikel zetten we de mogelijkheden, afwegingen en aandachtspunten voor u op een rij.

Ga snel naar:

• Wat is een thuisbatterij?
•  Thuisbatterij en het milieu
• Minder afhankelijk, niet zelfvoorzienend 
• Waarvoor kan ik een thuisbatterij gebruiken?
• Soorten thuisbatterijen
• De beste plek om uw thuisbatterij te plaatsen
• Technische termen bij een thuisbatterij
• Meld uw thuisbatterij aan
• Een thuisbatterij iets voor u?

Wat is een thuisbatterij?

Een thuisbatterij slaat energie op die u later kunt gebruiken. Bij huishoudens met zonnepanelen gebeurt dit meestal met stroom die overdag wordt opgewekt maar niet direct wordt verbruikt. In plaats van deze elektriciteit terug te leveren aan het openbare elektriciteitsnet, kan de batterij de energie opslaan voor gebruik in de avond of nacht. Zo verbruikt u meer van uw eigen opgewekte stroom en bent u minder afhankelijk van het net.

Thuisbatterij en het milieu

De milieu-impact van een thuisbatterij is niet zwart-wit. Het grote voordeel is duidelijk: een thuisbatterij slaat duurzaam opgewekte stroom op voor momenten waarop de zon niet schijnt of de wind niet waait. Zonder batterij zou die stroom verloren gaan of worden teruggeleverd aan het net. Een thuisbatterij verkleint dat gat en helpt u meer van uw eigen groene stroom te gebruiken. Daar staat tegenover dat de productie van een thuisbatterij energie en grondstoffen kost. De meeste thuisbatterijen maken gebruik van LFP-lithiumcellen, waarbij het winnen en verwerken van de benodigde grondstoffen een aanzienlijke milieulast met zich meebrengt.

Minder afhankelijk, niet zelfvoorzienend 

Zonnepanelen en een thuisbatterij samen maken u minder afhankelijk van uw energieleverancier. U verbruikt meer van uw eigen opgewekte stroom en levert minder terug aan het net. Maar volledig zelfvoorzienend wordt u niet, en dat is belangrijk om te weten voordat u de investering maakt. De reden zit in de seizoenen. In de zomer produceren zonnepanelen volop stroom, maar bij een te kleine batterij kan dit zoveel zijn dat de batterij al voor het middaguur vol zit. De rest van de dag levert u het overschot alsnog terug aan het net. In de winter is het beeld precies omgekeerd: de panelen wekken nauwelijks stroom op en de batterij blijft grotendeels leeg. U bent dan net zo afhankelijk van uw leverancier als zonder batterij. 

Waarvoor kan ik een thuisbatterij gebruiken?

Een thuisbatterij kan op verschillende manieren worden ingezet, afhankelijk van uw situatie en persoonlijke voorkeuren.

• Meer eigen consumptie, minder teruglevering

De meest voorkomende toepassing van een thuisbatterij is het verhogen van uw eigen verbruik van opgewekte zonnestroom. Overdag wekken uw zonnepanelen vaak meer stroom op dan u op dat moment nodig heeft. Zonder batterij vloeit dat overschot terug naar het net. Met een thuisbatterij slaat u een groot deel van die stroom op, om te gebruiken op momenten dat het nodig is. Bijvoorbeeld 's avonds wanneer uw panelen weinig of geen stroom meer produceren. Terwijl u normaal gesproken slechts 30% van uw eigen zonnestroom direct verbruikt, kan dit met een thuisbatterij op zonnige dagen verdubbelen naar ca. 60%.  

• Sluimerverbruik opvangen

Sluimerverbruik, ook wel sluipverbruik genoemd, is het stroomverbruik dat altijd doorgaat. Ook als u slaapt of niet thuis bent. Denk aan de router, de televisie in stand-by, de koelkast, de magnetron met klokje en alle andere apparaten die dag en nacht een kleine hoeveelheid stroom trekken. Samen kan dat sluipverbruik oplopen tot wel 400 à 450 kilowattuur per jaar. Stroom die u zonder batterij altijd van het net afneemt. 

Met een thuisbatterij vangt u dat sluimerverbruik op, bijvoorbeeld met uw eigen opgewekte zonnestroom. Overdag laadt de batterij op met de stroom van uw zonnepanelen. 's Nachts levert hij stroom voor al die apparaten die blijven draaien. Zo koopt u minder stroom in van uw leverancier en benut u uw eigen opwek optimaal.

Grote verbruikers zoals de wasmachine of vaatwasser draaien maar een paar uur per dag. De koelkast, de router en de stand-by apparaten draaien altijd. En daar kan de thuisbatterij nu juist zijn rendement uithalen.

• Noodstroomvoorziening

Sommige thuisbatterijen kunnen bij een stroomstoring als noodstroomvoorziening worden gebruikt. De batterij levert dan tijdelijk stroom aan geselecteerde apparaten of groepen in de woning. Welke apparaten blijven werken, hangt af van de installatie, het beschikbare batterijvermogen en de manier waarop de noodstroomfunctie is ingericht.

Bij vaste thuisbatterijen kan noodstroom bijvoorbeeld worden aangesloten op specifieke groepen in de meterkast. Bij plug-in batterijen werkt dit vaak anders. Sommige modellen hebben een noodstroom-stopcontact op de batterij zelf. Apparaten kunnen dan rechtstreeks op de unit worden aangesloten. Omdat het om een fysiek aansluitpunt gaat, is deze oplossing vooral geschikt voor kleine of verplaatsbare apparaten.

Niet elke thuisbatterij beschikt standaard over een noodstroomfunctie. Ook verschilt per systeem hoe uitgebreid deze functie is. Controleer daarom vooraf of noodstroom mogelijk is, welke apparaten of groepen ermee gevoed kunnen worden en welke voorwaarden daarvoor gelden.

• Gebruik met dynamische energieprijzen

Met een dynamisch energiecontract kunt u profiteren van schommelende energieprijzen. U laadt de thuisbatterij op zodra de stroom goedkoop is en gebruikt de opgeslagen energie weer op momenten dat het uurtarief hoog staat.

Soorten thuisbatterijen

Niet alle thuisbatterijen zijn hetzelfde. Er zijn verschillende varianten die elk een ander doel dienen.

• Plug-in batterijen

De eenvoudigste variant is de plug-in batterij, ook wel stekkerbatterij of plug-and-play batterij genoemd. U sluit hem op een gewoon stopcontact, zonder installateur of ingewikkelde aansluiting. Handig en relatief goedkoop, maar het opslag- en terugleververmogen is beperkt. U kunt de batterij vaak niet gebruiken als noodopslag. De plug and play batterij is geschikt voor wie klein wil beginnen of in een appartement woont zonder ruimte voor een grotere installatie. 

Houd er wel rekening mee dat ondanks de installatie vrij eenvoudig zelf gerealiseerd kan worden, enkele technische kennis wel verstandig is. De batterij aansluiten op een verkeerd stopcontact kan veiligheidsrisico’s meedragen. De batterij levert stroom terug op hetzelfde stopcontact waarop hij is aangesloten. Daardoor kan er meer stroom over de bedrading lopen dan normaal, zonder dat de zekering dat direct opmerkt. Staan er op diezelfde groep ook zware verbruikers zoals een wasmachine of droger, dan kan de bedrading overbelast raken. Let hier dus op bij de installatie en sluit de batterij bij voorkeur aan op een groep zonder andere zware apparaten.

Een plug-and-play batterij is de goedkoopste instap-optie. De aanschafkosten liggen ruwweg tussen de € 1500 en € 2500, afhankelijk van het merk en de capaciteit. 

• Vaste thuisbatterijen

De meest gebruikte variant is de vaste thuisbatterij. Deze batterij wordt professioneel geïnstalleerd en aangesloten op uw meterkast. Vaste thuisbatterijen hebben een groter opslag- en terugleververmogen en zijn beter geschikt voor huishoudens met zonnepanelen die veel stroom opwekken.  Sommige vaste thuisbatterijen bieden meer dan alleen opslag. Denk aan slim laden op basis van dynamische energieprijzen, waardoor u automatisch goedkope stroom opslaat en dure uren vermijdt. Ook een noodstroomvoorziening behoort bij sommige systemen tot de mogelijkheden. 

Let wel op: een back-up functie is niet standaard aanwezig en vereist vaak extra hardware en een geschikte elektrische installatie. Vraag hier altijd expliciet naar voordat u een keuze maakt. 

De kosten liggen doorgaans tussen de € 4000 en € 9000, inclusief installatie. De uiteindelijke prijs hangt af van het merk, de capaciteit in kWh, het type omvormer en de complexiteit van de installatie. 

De beste plek om uw thuisbatterij te plaatsen

De locatie van uw thuisbatterij heeft direct invloed op de veiligheid, de prestaties en de levensduur. Kies bij voorkeur voor een koele, goed geventileerde ruimte zoals een schuur of garage. Andere geschikte plekken zijn bijvoorbeeld uw bijkeuken of zolder, mits de vloer het gewicht aankan. Bij brand of noodgevallen wilt u snel en veilig kunnen ontsnappen, houd daarom altijd uw vluchtroutes vrij. 

Plaats de batterij nooit in vochtige ruimtes of in direct zonlicht. Sommige thuisbatterijen zijn namelijk ook geschikt voor buitengebruik en kunnen onder een afdak worden geplaatst. Staat de batterij in een te warme omgeving, dan degradeert hij sneller. Extreme kou heeft weer een negatief effect op de efficiëntie en laadsnelheid.  Overleg de mogelijkheden altijd met uw monteur. 

Technische termen bij een thuisbatterij

De capaciteit wordt vaak prominent vermeld bij een advertentie van thuisbatterijen en kan u helpen modellen met elkaar te vergelijken. Toch is dit niet de enige specificatie waarop u uw keuze moet baseren. Voor een goed onderbouwde keuze is het belangrijk om ook naar een aantal andere kenmerken te kijken

• Round Trip Efficiency (RTE)

RTE staat voor Round Trip Efficiency, oftewel de omloop efficiëntie. Dit getal geeft aan hoeveel procent van de stroom die u in de batterij stopt, er ook weer uitkomt. Een thuisbatterij met een RTE van 90% verliest bij elke laad- en ontlaadcyclus dus gemiddeld 10%. Hoe hoger de RTE, hoe efficiënter de batterij is. 

• Depth of Discharge (DOD)

DOD staat voor Depth of Discharge, de ontlading diepte. Dit geeft aan hoeveel procent van de totale capaciteit van de batterij u daadwerkelijk kan gebruiken. Een batterij van 10 kWh met een DOD van 80 procent levert in de praktijk maar 8 kWh bruikbare energie. De rest is als het ware gereserveerd om de batterij te beschermen en de levensduur te verlengen.  

• Vermogen

De capaciteit geeft aan hoeveel energie een thuisbatterij kan opslaan, maar zegt niet alles over het gebruik in de praktijk. Minstens zo belangrijk is het laad- en ontlaadvermogen: hoeveel stroom de batterij tegelijkertijd kan opnemen of afgeven. Een batterij met veel opslagcapaciteit maar een relatief laag vermogen is daardoor minder geschikt voor momenten wanneer een grote hoeveelheid stroom in korte tijd is vereist.

• Garantie en levensduur

Bij thuisbatterijen wordt vaak een garantieperiode vermeld, bijvoorbeeld van 10 jaar. Die periode geeft echter niet altijd volledig weer hoe lang een batterij in de praktijk meegaat.  Een thuisbatterij slijt op twee manieren: de levensduur in kalenderjaren & de levensduur van laadcycli. De laadcycli staat gelijk aan het aantal keren dat de batterij wordt opgeladen en weer ontladen.

Daarnaast gebruiken fabrikanten en installateurs verschillende termen en voorwaarden die op elkaar lijken, maar in de praktijk iets vaak iets anders betekenen. In veel gevallen geldt een combinatie van voorwaarden, zoals een maximale gebruiksduur in jaren en een maximaal aantal laadcycli. De garantie kan aflopen zodra één van deze grenzen is bereikt. Wie zijn batterij dagelijks intensief gebruikt, kan die grens dus veel eerder bereiken dan de 10 jaar die op de verpakking staat. Daarnaast geven veel fabrikanten een minimale resterende capaciteit aan. Dit geldt aan het einde van de garantieperiode. Vaak is dit 70 of 80 procent van de oorspronkelijke capaciteit. 

Meld uw thuisbatterij aan

Ga naar Energieleveren.nl en vul het adres in van de locatie waar de thuisbatterij is geplaatst. Voer daarna de laatste zes cijfers van uw elektriciteitsmeter in. Weet u niet waar u dit kunt vinden? Klik dan hier. Vul vervolgens uw gegevens in en rond de registratie af. Het registreren van uw thuisbatterij is verplicht.

Een thuisbatterij iets voor u? 

Een thuisbatterij kan bijdragen aan een hoger eigen verbruik van zonnestroom en biedt in sommige situaties extra mogelijkheden. Denk aan het gebruik bij dynamische energieprijzen of een noodstroomvoorziening. Of een thuisbatterij voor u interessant is, hangt af van meerdere factoren en uw persoonlijke verwachtingen. Denk aan uw energieverbruik en uw zonnepaneleninstallatie. Ook de energietarieven spelen een rol. Net als de eigenschappen van de batterij zelf. 

Wilt u weten of een thuisbatterij bij uw situatie past? Met Thuisbatterij Zonder Gedoe heeft Gaslicht.com de beste thuisbatterijen al voor u vergeleken. Vraag een offerte aan voor meer informatie. Als u een aanvraag doet, volgt er een adviesgesprek. Dit adviesgesprek is net als de offerte volledig vrijblijvend.