ACM: Energietransitie onder druk

De overstap naar duurzame energie verloopt niet soepel. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt dat het energiesysteem wendbaarder en flexibeler moet worden om de doelen voor de energietransitie te halen. Veel bedrijven kunnen geen nieuwe stroomaansluiting krijgen en warmtenetten komen veel trager van de grond dan gepland. Hoe gaan we het overbelaste stroomnet ontlasten en kunnen we in de toekomst nog wel rekenen op voldoende gas en elektriciteit? Lees wat de toezichthouder daarover schrijft.

Nieuw nettariefstructuur 

De ACM werkt aan de invoering van tijdsafhankelijke nettarieven waarbij de prijs voor stroom afhangt van het moment van de dag. Gebruikt u stroom op rustige momenten, zoals ‘s nachts of op zonnige momenten overdag? Dan betaalt u minder. Zet u juist de wasmachine aan tijdens de avondspits wanneer iedereen thuiskomt en kookt, dan wordt het duurder. 

Momenteel betaalt u een vast bedrag per kilowattuur (kWh), ongeacht wanneer u stroom gebruikt. Of u midden in de nacht uw wasmachine aanzet of tijdens de avondspits, de nettarieven blijven nagenoeg hetzelfde. Dit systeem houdt geen rekening met de drukte op het stroomnet. Netbeheerders moeten op hun beurt beter inzicht krijgen in het gebruik van hun netten, zodat zij flexibele contracten kunnen aanbieden.

Wie betaalt straks de rekening?

De ACM werkt aan een nieuw systeem dat eerlijker moet zijn. Op dit moment betalen vooral huishoudens en bedrijven voor het onderhoud en de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Maar ook stroomproducenten die energie invoeren en buitenlandse afnemers maken gebruik van onze infrastructuur, zonder daar evenredig aan bij te dragen. Er wordt daarom onderzoek gedaan naar het invoedingstarief voor producenten. Het idee: wie stroom op het net zet, betaalt ook mee aan de kosten. Dit moet het systeem efficiënter maken en de lasten eerlijker verdelen. 

Tegelijk wordt er aan een nieuwe methode gewerkt die meer ruimte biedt aan netbeheerders voor noodzakelijke investeringen zonder onnodige kostenstijgingen. Als toezichthouder krijgt de ACM meer mogelijkheden om vooraf te beoordelen of investeringen echt nodig zijn.

Gasleveringen: kwetsbaar en afhankelijk van de VS

Onze gassituatie is precair. De ACM publiceert maandelijks een monitor over de leveringszekerheid van gas, en de cijfers geven reden tot waakzaamheid. Sinds het wegvallen van Russisch gas is Nederland extreem afhankelijk geworden van vloeibaar aardgas (LNG), waarvan maar liefst 75% uit de Verenigde Staten komt. Dit maakt ons kwetsbaar voor geopolitieke ontwikkelingen en prijsschommelingen. De toezichthouder monitort de ontwikkelingen van prijzen, de vulgraad van gasopslagen en de aanvoer van LNG. Dit jaar neemt de ACM ook een besluit over de voorgenomen sluiting van gasopslag Norg.

Stroomtekort dreigt na 2030

Na 2030 kan onze stroomvoorziening in de problemen komen. Vooral in lange periodes zonder zon of wind, denk aan grijze of windstille winterweken. De ACM brengt daarom advies uit over een capaciteitsmechanisme. Dit klinkt technisch, maar het idee is simpel: we moeten ervoor zorgen dat er altijd voldoende regelbaar vermogen beschikbaar blijft. Denk aan elektriciteitsproducenten die snel bij kunnen springen, grote batterijen die stroom opslaan, of andere bronnen die onafhankelijk zijn van het weer. Dit moet ervoor zorgen dat elektriciteit op elk moment van de dag beschikbaar blijft.

Pas op voor telefonische cowboys

Verder wil de ACM  consumenten beter beschermen. De toezichthouder adviseert altijd waakzaam te zijn als een energieleverancier of aanbieder u telefonisch benadert. Telefonische verkopers maken misbruik van de complexe energiemarkt.  De aanbieders schetsen hun producten rooskleuriger voor dan ze daadwerkelijk zijn. De toezichthouder vindt dat energiecontracten en aanverwante producten zoals thuisbatterijen niet geschikt zijn voor telefonische verkoop. 

Wilt u onafhankelijk en objectief uw energiecontract vergelijken zonder telefonische druk? Gebruik dan de energievergelijker van Gaslicht.com, zo ziet u gelijk of u kunt besparen op uw huidige energiecontract.