Boetevrij overstappen vast contract: slim of niet doen?

Sinds 1 januari 2026 is de nieuwe Energiewet officieel van kracht. Deze wet moet bijdragen aan een eerlijkere en transparantere energiemarkt en Nederland verder helpen in de overgang naar duurzame energie. Een belangrijk gevolg: energieleveranciers moeten hun (algemene) voorwaarden aanpassen. En dat kan voor u de deur openen naar een boetevrije overstap, maar is dat wel zo verstandig? 

Meer dan helft huishoudens heeft vast contract 

Volgens de meest recente Energiemonitor van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft 54% van de huishoudens een energiecontract met vaste tarieven. Behoort u tot deze groep? Dan kunt u mogelijk gebruikmaken van de nieuwe overstapmogelijkheid. 

Wanneer uw leverancier de algemene voorwaarden wijzigt, moet u hierover worden geïnformeerd. Vanaf dat moment kan uw leverancier u de mogelijkheid bieden om het contract kosteloos te beëindigen. Hiervoor wordt dan een bepaalde termijn aangehouden waarbinnen u van deze mogelijkheid gebruik kunt maken. Let wel: niet iedereen met een vast contract zal zo’n bericht ontvangen. En niet iedere leverancier biedt de mogelijkheid om boetevrij te vertrekken. Heeft u onlangs een nieuw contract afgesloten, dan is de kans groot dat de nieuwe voorwaarden al gelden. Ook kan het zijn dat uw leverancier de voorwaarden pas aanpast, wanneer uw contract in de komende maanden afloopt. 

Boetevrij betekent niet automatisch voordeliger 

In de media wordt gesuggereerd dat dit hét moment is om over te stappen naar mogelijk lagere tarieven. Toch is dat niet automatisch verstandig. Hoewel u geen opzegboete betaalt, vervalt bij een tussentijdse overstap wél uw welkomstbonus of korting. En juist die kortingen waren het afgelopen jaar bij jaarcontracten aanzienlijk. De kans dat een iets lager tarief het mislopen van zo’n korting volledig compenseert, is in de meeste gevallen heel klein. Boetevrij overstappen klinkt aantrekkelijk, maar kan financieel juist ongunstig uitpakken. 

Let ook op het moment van overstappen 

Ook het moment van overstappen verdient aandacht. Is uw contract vóór de winter ingegaan en stapt u na de winter over? Dan kan dat betekenen dat u moet bijbetalen bij de eindafrekening. Uw maandelijkse termijnbedrag is namelijk gebaseerd op een gemiddeld jaarverbruik. In de winter verbruikt u doorgaans meer energie. Heeft u alleen de wintermaanden verbruikt en stapt u daarna over, dan zijn uw termijnbedragen onvoldoende geweest om de hogere kosten te dekken. Dat verschil moet u dan in één keer betalen. 

Ook voor huishoudens met zonnepanelen kan tussentijds overstappen nadelig uitpakken als er niet optimaal geprofiteerd wordt van de mogelijkheid te salderen nu het dit jaar nog kan. 

Advies: eerst goed rekenen, dan beslissen 

Ons advies: overweegt u een tussentijdse overstap, bereken dan eerst goed of dit daadwerkelijk voordeliger voor u is. De mogelijkheid om boetevrij over te stappen is een mooie extra bescherming voor consumenten. Maar overstappen omdat het kan, betekent niet automatisch dat het ook verstandig is. 

Overweegt u over te stappen? Volg dit stappenplan 

Stap 1: Houd uw berichtgeving goed in de gaten 
Ontvangt u van uw energieleverancier nieuwe voorwaarden met de mogelijkheid om kosteloos op te zeggen? Dan gaat de termijn voor boetevrij overstappen lopen.  

Stap 2: Bekijk uw situatie kritisch 
Houd rekening met het vervallen van uw welkomstbonus of korting en met een mogelijke bijbetaling na de wintermaanden.  

Stap 3: Vergelijk en bereken uw voordeel 
Controleer via een vergelijking of u écht voordeliger uit bent. Kijk niet alleen naar het tarief, maar naar het totaalplaatje: vaste leveringskosten, looptijd én eventuele kortingen. 

Twijfelt u of wilt u dat wij met u meekijken? Neem gerust contact op met onze klantenservice via 0342 411 350 of info@gaslicht.com. We helpen u graag verder.