1 juli: vrije keuze energieleverancier voor EU-burgers

"Ik roep de Europese consumenten op gebruik te maken van de vrijheid om hun eigen energieleverancier te kiezen", aldus commissaris Piebalgs van de Europese Commissie naar aanleiding van de volledige openstelling van de energiemarkt. Op 1 juli 2007 werden de elektriciteits- en gasmarkten in de EU volledig opengesteld, afgezien van enkele landen waar invoering van mededinging nog niet mogelijk is, zoals in de Baltische staten, of waar gas pas recent werd geïntroduceerd.

Mijlpaal 
De keuzevrijheid voor elke burger is inmiddels echter de basisregel in de EU. De volledige openstelling van deze markt mag gerust een mijlpaal in de totstandbrenging van een efficiënte Europese energiemarkt worden genoemd. Eveneens sinds 1 juli moeten grote en middelgrote lokale elektriciteits- en gasdistributiebedrijven als juridisch aparte ondernemingen georganiseerd zijn (de zogenaamde juridische ontvlechting). Deze maatregel moet de bedrijven onafhankelijker maken van de moederondernemingen en zo de eerlijke toegang van alle leveranciers tot het netwerk waarborgen.

Open markt: beste prijs
ERGEG, de Europese groep van regelgevende instanties voor elektriciteit en gas, heeft recent een stand van zaken bekend gemaakt over regulering van eindgebruikersprijzen en openstelling van de markt in de lidstaten. Hieruit blijkt ondermeer dat de elektriciteitsprijzen gemiddeld relatief stabiel zijn gebleven, afgezien van de opvallende prijsstijgingen voor primaire brandstoffen als kolen en gas. Als de gevolgen van de belasting door de lidstaten buiten beschouwing worden gelaten, zou met name de prijs van elektriciteit voor gezinnen zelfs zijn gedaald.

Wat gas betreft, verandert de liberalisering van de markt niets aan de prijsvormende factoren, zoals de noodzaak over te stappen op duurdere energiebronnen (vloeibaar aardgas of LNG) en de voortdurende koppeling van een aantal gasinvoertransacties aan de olieprijs.

De Europese Commissie wijst er nogmaals op dat men niet kan verwachten dat energieprijzen altijd laag zullen blijven, los van externe factoren. "Niettemin zal een concurrerende en open markt de eindgebruiker, inclusief de energie-intensieve bedrijven, de beste prijs opleveren".

Overstappen: voordeliger prijs en betere dienst
Verandering van energieleverancier is weliswaar geen verplichting voor de consument, maar kan hem wel een voordeliger prijs en een betere dienst bezorgen. In lidstaten waar de keuzevrijheid op het gebied van energieleveranciers al langer bestaat, blijken consumenten steeds meer gebruik te maken van deze mogelijkheid. Op 5 juli zal de Commissie een nieuw initiatief ter versterking van de rechten van energieverbruikers voorstellen. Uiteindelijk moet dit leiden tot de vaststelling van een Europees Energiehandvest over de rechten van energieverbruikers.

Openstelling energiemarkt alleen niet voldoende
Volgens de Commissie volstaat de openstelling van de markt op zich niet om voldoende grote keuze aan leveranciers en toereikende concurrentie te waarborgen. Daarom is zij vastbesloten haar inspanningen voor eerlijke en dynamische concurrentie in de lidstaten voort te zetten.