Een slimme warmtepomp nemen – is dat wel zo slim?

Er is een hoop gedoe rondom het verplichten van warmtepompen. Kabinet Rutte IV wilde warmtepompen bij het vervangen van oude cv-ketels vanaf 2026 nog verplichten. Het daaropvolgende kabinet Schoof schrapte die verplichting. Nu staat in het kersverse coalitieakkoord van D66, VVD en CDA dat slimme hybride warmtepompen vanaf 2029 verplicht worden. Wat betekent dat? En wat zijn dat eigenlijk, slimme hybride warmtepompen?

Verplicht overstappen op een slimme warmtepomp

Als de plannen doorgaan, mag je na 2029 geen nieuwe cv-ketel meer laten installeren als de oude aan vervanging toe is. Je moet dan verplicht overstappen op een hybride warmtepomp, of een all-electric warmtepomp, tenzij je huis binnenkort wordt aangesloten op het warmtenet. Of de plannen doorgaan, is nog niet duidelijk. De plannen moeten eerst nog goedgekeurd worden door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. Wij houden je op de hoogte van de ontwikkelingen.

Wat zijn 'slimme' warmtepompen?

Niet alleen worden warmtepompen vermoedelijk verplicht, ze moeten ook 'slim' zijn. Deze zogeheten slimme warmtepompen kunnen rekening houden met de drukte op het elektriciteitsnet. Het systeem probeert zoveel mogelijk je huis en tapwater te verwarmen op de momenten dat stroom goedkoop (of gratis) is. Deze opgeslagen warmte kun je gebruiken op de momenten dat het niet zonnig is en stroom duurder is. Dit moet leiden tot minder netcongestie en is daarnaast goed voor de energierekening. Het mes snijdt dus aan twee kanten.

Het slimme zit 'm vooral in de automatische aansturing. Moderne warmtepompen gebruiken bijvoorbeeld AI om je verbruik te optimaliseren zonder dat je er zelf omkijken naar hebt. Zulke systemen leren je gewoontes kennen en passen zich daarop aan. Heb je zonnepanelen? Dan zorgt de warmtepomp ervoor dat je zoveel mogelijk je eigen opgewekte stroom gebruikt voor verwarming. Zijn de energieprijzen 's nachts laag? Dan warmt het systeem alvast je huis en tapwater op.

Verschillende niveaus van 'slim'

Niet alle slimme warmtepompen zijn even slim. De eenvoudigste versies werken met timers: je stelt in wanneer de warmtepomp moet draaien. Iets slimmer zijn warmtepompen met een zonnemodus, die automatisch aanslaan wanneer je zonnepanelen stroom opwekken. De slimste systemen houden rekening met dynamische energietarieven en netcongestie en passen real-time hun gedrag aan.

Slimme hybride warmtepompen vanaf 2029 de norm

Slimme hybride warmtepompen worden vanaf 2029 dus de norm op plaatsen waar een aansluiting op een warmtenet niet mogelijk of rendabel is. En aangezien er niet zo veel warmtenetten in Nederland zijn, zal de meerderheid van Nederland hun woning en tapwater met een warmtepomp verwarmen.

Lonen slimme warmtepompen?

Maar is dit allemaal wel zo slim? Voor veel huishoudens met zonnepanelen en/of dynamische energiecontracten kan het zeker lonen. In een gemiddelde eengezinswoning vermindert een hybride warmtepomp het gasverbruik met circa 70%. Het stroomverbruik gaat wel omhoog, maar deze stroom wek je dan deels zelf op als je zonnepanelen hebt.

Om optimaal van een warmtepomp te kunnen profiteren, moet je huis wel goed geïsoleerd zijn. En de technologie is nog volop in ontwikkeling. Het blijft dus afwachten of de slimme warmtepomp de beloofde besparing werkelijk waarmaakt, maar de vooruitzichten zijn bemoedigend. Heb je nog geen warmtepomp, maar wil je nu al besparen op je energierekening? Vul dan onze vergelijker in. Zo vind je altijd het goedkoopste energiecontract.