ACM: gasprijs stijgt, vaste contracten goedkoper

De gastarieven voor variabele contracten zijn per 1 juli fors gestegen, terwijl de stroomtarieven veel minder hard opliepen. Dat blijkt uit de Energiemonitor van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Wat betekent dit voor uw energierekening en welk contract past nu het beste bij uw situatie?

Gastarieven variabele contracten fors omhoog

De nieuwste Energiemonitor van de ACM bevestigt wat de afgelopen weken al zichtbaar was op de energiemarkt. Huishoudens met een variabel contract zijn per 1 juli duidelijk meer gaan betalen voor hun gas. De gemiddelde gastarieven liggen ongeveer 7% hoger dan een maand geleden en inmiddels zelfs zo'n 12% boven het niveau van voor het uitbreken van de oorlog. 

Die stijging komt niet onverwacht. Variabele tarieven worden meestal slechts enkele keren per jaar aangepast. Daardoor reageerden ze aanvankelijk nauwelijks op de onrust op de internationale gasmarkt, maar die hogere inkoopprijzen zijn nu alsnog in de tarieven verwerkt.

Variabele stroomtarieven stegen minder hard

De variabele stroomtarieven stegen gemiddeld met ongeveer 3%, zowel ten opzichte van vorige maand als ten opzichte van voor de onrust in het Midden-Oosten. We wekken steeds meer stroom op met zon en wind, waardoor elektriciteitsprijzen minder afhankelijk zijn van aardgas dan enkele jaren geleden. Dat is goed nieuws voor consumenten: een stijgende gasprijs vertaalt zich daardoor steeds minder één-op-één naar de stroomrekening. Dat blijkt ook uit de cijfers. In de eerste helft van 2026 exporteerde Nederland netto 7,7 TWh elektriciteit, vooral naar België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Inmiddels is ongeveer de helft van alle Nederlandse elektriciteitsproductie afkomstig uit wind- en zonne-energie.

Vaste energiecontracten goedkoper

Volgens de ACM waren de vaste energieprijzen op het moment van de meting nog 1 tot 6 procent lager dan een maand eerder. De toezichthouder koppelt dat aan de tijdelijk lagere groothandelsprijzen. Inmiddels ziet Gaslicht.com echter dat veel energieleveranciers hun tarieven weer hebben verhoogd, vooral voor gas. Dat laat zien hoe snel de energiemarkt kan veranderen. 

Veel consumenten kiezen voor zekerheid

Dat veel huishoudens behoefte hebben aan zekerheid was de afgelopen maanden duidelijk zichtbaar. Direct na het uitbreken van de oorlog stapten heel veel consumenten over naar een vast energiecontract. Het aantal huishoudens met een vast energiecontract groeide het afgelopen jaar gemiddeld met ongeveer 25.000 per maand, schrijft de toezichthouder. In maart kwamen er per saldo 110.000 huishoudens met een vast contract bij en in april nog eens 40.000. In mei sloeg de trend echter om: per saldo waren er toen 17.000 huishoudens minder met een vast contract. Tegelijkertijd winnen dynamische contracten steeds verder terrein. In de afgelopen drie maanden kwamen er netto ongeveer 70.000 dynamische contracten bij. 

Veel consumenten kozen de afgelopen maanden voor een vast contract bij dezelfde leverancier, aldus de ACM. "Het aantal consumenten dat is overgestapt naar een andere leverancier is namelijk juist al maandenlang opvallend laag. De groei van vaste contracten is dus vooral afkomstig van consumenten die daarvoor een variabel contract hadden bij dezelfde leverancier."

Gasprijs blijft volatiel

De groothandelsprijs daalde aanvankelijk van ongeveer € 51 naar € 41 per megawattuur, maar liep daarna weer op tot ongeveer € 56. Daar komt nog een tweede onzekerheid bij. De Nederlandse gasopslagen zijn met een vulgraad van ca. 31% aanzienlijk minder gevuld dan vorig jaar (52%). Omdat Nederland de voorraden voor de winter volgens Europese afspraken voor minimaal 74% moet vullen, zal de komende maanden nog veel gas moeten worden ingekocht.

De ACM heeft deze maand extra maatregelen genomen om de toegang tot de gasopslag in Grijpskerk te verbeteren. De toezichthouder bepaalde dat de NAM bedrijven die gebruik willen maken van de opslag niet mag verplichten mee te betalen aan de afwikkeling van aardbevingsschade. Inmiddels hebben Energie Beheer Nederland en de NAM een overeenkomst gesloten over het gebruik van de opslag en wordt Grijpskerk gevuld.

Welk energiecontract past bij u?

De ACM raadt consumenten aan goed na te denken over welk type contract het beste bij hun situatie past. De verschillen zijn groot. Bij een vast contract staan de tarieven voor een afgesproken periode vast. Dat geeft zekerheid, maar u profiteert niet van eventuele prijsdalingen. Stapt u eerder op, dan betaalt u doorgaans een opzegvergoeding.

Bij een variabel contract passen leveranciers de tarieven meestal vier keer per jaar aan. Die tarieven kunnen zowel stijgen als dalen. Bij een dynamisch contract volgen de tarieven de groothandelsmarkt op de voet en variëren ze per kwartier of per dag. Consumenten kunnen daardoor profiteren van lage prijzen, bijvoorbeeld als er veel stroom van zonnepanelen of windmolens beschikbaar is, maar dragen ook het risico van plotseling hogere prijzen.

Vergelijk nu uw energiecontract

Zijn uw tarieven gestegen en wilt u weten of u goedkoper uit kunt zijn? Vergelijk via onze energievergelijker en ontdek welk contract op dit moment het beste bij uw situatie past.