'Hogere energieprijzen treffen vooral huishoudens met een laag inkomen'

De hogere energieprijzen als gevolg van de onrust in het Midden-Oosten zorgen voorlopig niet voor een nieuwe energiecrisis zoals in 2022. Toch kunnen sommige huishoudens de gevolgen flink voelen, blijkt uit nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB).

Voor de meeste Nederlanders blijft de impact op de portemonnee beperkt. Maar achter de gemiddelden gaan grote verschillen schuil. Vooral huishoudens met een laag inkomen, een hoog gasverbruik en een eigen auto zijn kwetsbaar voor stijgende energieprijzen.

Wat betekent dit voor uw energierekening?

Veel huishoudens hebben nog een vast energiecontract. Daardoor merken zij de hogere gasprijzen niet direct op hun energierekening. Pas wanneer het contract afloopt, worden hogere marktprijzen zichtbaar in de maandlasten. Dat werkt overigens ook andersom: als de energieprijzen dalen, profiteren huishoudens met een vast contract daar niet meteen van.

Volgens het CPB blijft de koopkrachtimpact voor een gemiddeld huishouden beperkt. Bij aanhoudend hoge energieprijzen kan een gemiddeld huishouden ongeveer 1% tot 2% van het besteedbaar inkomen verliezen. Dat is aanzienlijk minder dan tijdens de energiecrisis van 2022.

Vooral lage inkomens kwetsbaar

Met name huishoudens met een laag inkomen en een hoog gasverbruik lopen risico. Denk aan bewoners van slecht geïsoleerde woningen die relatief veel moeten stoken. Omdat energiekosten een groter deel van hun inkomen opslokken, komen prijsstijgingen bij deze groep harder aan. Daarnaast speelt autobezit een belangrijke rol. Huishoudens met een lager inkomen die afhankelijk zijn van een auto, voelen stijgende brandstofprijzen relatief sterker in hun budget dan hogere inkomens.

Grote verschillen achter het gemiddelde

Het CPB benadrukt dat de gevolgen sterk kunnen verschillen per huishouden. Voor een kleine groep huishoudens met lage inkomens en hoge energiekosten kunnen de extra uitgaven oplopen tot circa 6% van het inkomen. De combinatie van een slecht geïsoleerde woning, een hoog gasverbruik en veel autokilometers maakt huishoudens extra gevoelig voor stijgende energieprijzen.

Verduurzaming biedt bescherming

Huishoudens die minder afhankelijk zijn van aardgas, bijvoorbeeld dankzij een (hybride) warmtepomp, zijn beter beschermd tegen stijgende gasprijzen. Het CPB wijst erop dat hogere inkomens de afgelopen jaren vaker hebben geïnvesteerd in verduurzaming, zoals zonnepanelen, warmtepompen en elektrische auto's. Daardoor zijn zij minder gevoelig voor prijsschokken op de energiemarkt.

Geen nieuw prijsplafond

Het CPB ziet op dit moment geen aanleiding voor algemene steunmaatregelen zoals het energieprijsplafond uit 2022. Zulke maatregelen zijn kostbaar en komen ook terecht bij huishoudens die de steun minder hard nodig hebben. Wel pleit het planbureau voor gerichte hulp aan huishoudens die door hoge energiekosten in de knel komen, bijvoorbeeld via een regeling vergelijkbaar met het Tijdelijk Noodfonds Energie.

Energiecontract vergelijken kan lonen

Loopt uw energiecontract binnenkort af? Dan is het verstandig om tijdig de tarieven te vergelijken. Vooral huishoudens met een hoog gasverbruik kunnen veel besparen door een passend energiecontract te kiezen.
Vergelijk actuele energieprijzen en aanbiedingen via de energievergelijker van Gaslicht.com