ACM: energietarieven wijzigen per 1 juli, vergelijk op tijd

De oorlog in Iran laat zijn sporen na op de energiemarkt. De tarieven van vaste contracten stegen met circa 13%, en de gasopslag in Nederland en Europa loopt fors achter op voorgaande jaren. Dat en meer blijkt uit de nieuwste Energiemonitor van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Stijgende energietarieven

De tarieven van energiecontracten zijn deze maand redelijk stabiel gebleven, ondanks de onrust in de wereld en de oorlog in het Midden-Oosten. Wel zijn de vaste energiecontracten met circa 13% gestegen ten opzichte van voor de oorlog, zo constateert de toezichthouder. 

Omdat leveranciers de tarieven van variabele contracten traditioneel vaak twee keer per jaar aanpassen – op 1 januari en op 1 juli – zijn de tarieven van veel variabele contracten nog niet gestegen.  Wijzigingen moeten een maand van tevoren worden aangekondigd. Wij schreven eerder dat marktleider Essent in mei al aankondigde dat het stroomtarief met 13,0% en het gastarief met 13,4% stijgt per 1 juli. Wellicht zullen anderen volgen. De ACM benadrukt dat dit daarom een goed moment is om tarieven te vergelijken met andere aanbieders.

Toename dynamische en vaste energiecontracten

De oorlog in Iran zorgde bij veel consumenten voor een hernieuwd besef van de kwetsbaarheid van energieprijzen. Waar vorig jaar maandelijks circa 25.000 vaste contracten werden afgesloten, liep dat in maart op tot 110.000, gevolgd door 40.000 in april. Overstappers kwamen vrijwel altijd van een variabel contract.

Dynamische contracten werden hier niet de dupe van. Ook daar steeg het aantal nieuwe contracten: van 17.000 in maart naar 23.000 in april. Volgens de Energiemonitor heeft inmiddels 8% van de huishoudens een dynamisch contract, 37% een variabel en 56% een vast contract.

Terugleverkosten per kWh wordt gebruikelijker

De ACM heeft energieleveranciers verzocht terugleverkosten te berekenen per kWh, in plaats van via uiteenlopende methoden zoals staffels. Voor consumenten was het daardoor onduidelijk wat terugleveren nu precies kost of oplevert. Bovendien is het moeilijk contracten met elkaar te vergelijken.De meeste leveranciers hebben gehoor gegeven aan die oproep en berekenen terugleverkosten nu per kilowattuur. De ACM roept de andere leveranciers op dit voorbeeld te volgen. 

Gasopslag mondjesmaat gevuld

Europese regels schrijven voor dat de Nederlandse gasopslag aan het begin van het verwarmingsseizoen (1 oktober) voor 74% gevuld moet zijn. Momenteel staat de teller op circa 20%. Dat is historisch laag voor deze tijd van het jaar. Op hetzelfde moment vorig jaar was dat nog 40%. De Europese gasopslag als geheel ligt rond de 43%, tegenover 52% een jaar geleden.

De aanvoer van LNG naar Nederland verloopt consistent, zo constateert de ACM. Voor marktpartijen is het momenteel echter nog niet rendabel genoeg om de gasopslag actief te vullen. De leveringszekerheid voor huishoudens hangt af van een stabiele toevoer en een gevulde opslag, maar dat biedt geen garantie op een betaalbare energierekening. Zolang de oorlog aanhoudt, blijft de kans reëel dat de gasprijs verder oploopt.