Netbeheerkosten stijgen fors in 2027: gemiddeld €141 per jaar extra

Huishoudens gaan in 2027 flink meer betalen voor het transport van gas en elektriciteit. Volgens een eerste berekening van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) stijgen deze kosten gemiddeld met bijna 20%. Een huishouden met gas en stroom betaalt volgend jaar gemiddeld € 89 meer voor elektriciteit en € 52 meer voor gas. Samen is dat € 141 per jaar extra.

Heeft u geen gasaansluiting meer? Dan betaalt u uiteraard geen kosten voor gastransport. Voor een gasloos huishouden gaat het gemiddeld om € 89 extra voor elektriciteit. De netbeheerkosten, sinds de nieuwe Energiewet ook wel systeembeheerkosten genoemd, maken inmiddels ongeveer 30% uit van de energierekening van een gemiddeld huishouden.

Waarom stijgen de netbeheerkosten zo sterk?

De belangrijkste oorzaak is de grote verbouwing van het elektriciteitsnet. Op veel plaatsen zit het stroomnet vol. Tegelijkertijd zijn steeds meer en zwaardere aansluitingen nodig voor bijvoorbeeld nieuwe woningen en bedrijven. Ook windparken op zee vragen om nieuwe kabels en hoogspanningsstations. Netbeheerders moeten daarom de komende vijftien jaar ongeveer € 235 miljard investeren in het stroomnet. TenneT investeert onder andere in hoogspanningsstations en nieuwe kabels op land en in zee. Regionale netbeheerders moeten bijvoorbeeld extra transformatorhuisjes plaatsen en dikkere kabels aanleggen. Uiteindelijk worden deze investeringen via de netbeheerkosten doorberekend aan huishoudens en bedrijven.

De investeringen nemen snel toe. Volgens de NOS investeerden de netbeheerders in 2023 nog iets meer dan € 6 miljard in het stroomnet. In 2026 is dat naar verwachting ongeveer twee keer zoveel. In 2028 kunnen de investeringen oplopen tot meer dan € 16 miljard per jaar.

Ook gastransport wordt duurder

Opvallend is dat ook de kosten voor het gasnet stijgen, terwijl Nederland juist steeds minder aardgas gebruikt. Dat komt doordat gasleidingen nog steeds veilig moeten worden onderhouden en waar nodig vervangen. Tegelijkertijd gebruiken steeds minder huishoudens en bedrijven aardgas. De kosten van het gasnet moeten daardoor over een steeds kleinere groep gebruikers worden verdeeld. Wie nog wel een gasaansluiting heeft, gaat daardoor meer betalen. De ACM verwacht dat dit probleem de komende jaren blijft spelen. Eerder berekende de toezichthouder al dat de kosten voor het gasnet richting 2050 steeds zwaarder kunnen drukken op huishoudens die nog aardgas gebruiken.

Hoeveel stijgen de kosten bij uw netbeheerder?

Niet iedere netbeheerder verhoogt de tarieven voor elektriciteit even sterk. Volgens cijfers die de NOS publiceert, stijgen de tarieven bij Liander naar verwachting met 23%. Bij Enexis en Stedin gaat het om 17% en bij Rendo om 11%. Coteq verwacht geen stijging, terwijl de tarieven bij Westland juist 1% lager uitvallen. Welke netbeheerder u heeft, hangt af van waar u woont. U kunt niet zelf een andere netbeheerder kiezen.

Waarom is de stijging juist in 2027 zo groot?

De hogere rekening komt niet alleen door de miljardeninvesteringen in het elektriciteitsnet. Vanaf 2027 gebruikt de ACM ook een nieuwe methode om de tarieven van netbeheerders vast te stellen. Netbeheerders krijgen hun gemaakte kosten daardoor sneller vergoed. Dat moet het voor hen makkelijker maken om de grote investeringen in het stroomnet te financieren. De ACM gaat tegelijkertijd strenger controleren of de investeringen noodzakelijk en efficiënt zijn. Blijken de werkelijke kosten achteraf lager te zijn dan vooraf gedacht? Dan moet dat in toekomstige tarieven weer worden verrekend.

2027 lijkt daarbij wel een uitzonderlijk jaar te worden. Volgens Netbeheer Nederland hoeven huishoudens er niet van uit te gaan dat de netbeheerkosten ieder jaar met ongeveer 20% blijven stijgen. Voor de jaren daarna verwacht de branchevereniging stijgingen van ongeveer 5 tot 7% per jaar.

Vanaf 2029 mogelijk ander nettarief

Netbeheerders willen vanaf 2029 bovendien een flexibeler nettarief invoeren. Het moment waarop u elektriciteit gebruikt, kan dan mede bepalen hoeveel u voor het elektriciteitsnet betaalt. Het idee is dat huishoudens worden gestimuleerd om stroom te gebruiken op momenten dat het minder druk is op het net. Denk bijvoorbeeld aan het opladen van een elektrische auto buiten de drukste uren. Zo kunnen pieken op het stroomnet worden verminderd en zijn mogelijk minder investeringen nodig. Hoe zo'n nieuw nettarief er precies uit gaat zien, staat nog niet vast.

Wat betekent dit voor uw energierekening?

Aan de hogere netbeheerkosten zelf kunt u weinig doen. Uw netbeheerder staat vast op basis van uw woonadres en u kunt niet overstappen naar een andere netbeheerder. Op een ander deel van uw energierekening heeft u wel invloed. De tarieven voor gas en stroom en de kortingen verschillen per energieleverancier en energiecontract. Dat is extra belangrijk nu niet alleen de netbeheerkosten stijgen, maar ook de prijzen van aangeboden energiecontracten weer oplopen. De ACM adviseert consumenten daarom om voor het stookseizoen te controleren of hun huidige energiecontract nog bij hun situatie past.

Vergelijk uw huidige energiecontract met het actuele aanbod op Gaslicht.com. Zo ziet u direct of u kunt besparen op het deel van uw energierekening waarop u wél invloed heeft.

Bronnen: ACM en NOS