Rondetafelgesprek Tweede Kamer: Hoe blijft energie betaalbaar?

Hoe houden we de energierekening betaalbaar? Over die vraag boog de vaste commissie voor Klimaat en Groene Groei zich op woensdag 9 april 2025. De commissie besprak de schriftelijke inbreng van onder andere Netbeheer Nederland, toezichthouder ACM, de Consumentenbond, Essent en Vattenfall. Centraal stond de vraag: hoe houden we energie betaalbaar voor huishoudens? Hieronder de belangrijkste inzichten van het rondetafelgesprek ‘Betaalbare energierekening voor huishoudens’.

Verlaging btw en energiebelasting  

De Consumentenbond stelt voor om de btw op elektriciteit van 21% naar 9% te verlagen. Daarnaast pleiten ze ervoor om de energiebelasting op gas tot een verbruik van 1000 m3 te verlagen en de energiebelasting op stroom te verlagen tot 5 cent per kWh. 

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) stelt hetzelfde voor. De overheid kan de energielasten van huishoudens verlichten door de energiebelasting en/of btw op de energierekening te verlagen. In 2022 werd de btw tijdelijk al verlaagd van 21% naar 9%. Dat zou nu weer kunnen. 

Martien Visser, Lector Energietransitie aan de Hanzehogeschool in Groningen, spreekt zelfs van ‘energiebelastingarmoede’. De belasting op energie is namelijk hoger dan de kosten voor stroom en gas zelf. Hij wil de energiebelasting daarom ‘drastisch verlagen’. Hij wil zo’n belastingverlaging onder andere koppelen aan het (opnieuw) verplichten van een hybride warmtepomp. 

Energieleverancier Vattenfall roept op om de energiebelasting op stroom te schrappen. De investeringen in elektrificatie lonen nu nog niet, omdat de besparing niet opweegt tegen de investering, aldus de energieleverancier. Ook Essent vindt dat de energiebelasting voor huishoudens geschrapt moet worden. ‘Er wordt immers ook al btw gerekend over de energierekening’, aldus de energieleverancier.  

Gaslicht.com pleitte er al in 2022 voor om de btw op energie te verlagen naar 5% en de energiebelasting helemaal te schrappen.  

Energie besparen door gedrag aan te passen 

Volgens Netbeheer Nederland moet de overheid het beter benutten van het elektriciteitsnet stimuleren. Ze pleiten ervoor om een ander tariefmodel in te voeren waardoor we het net efficiënter gaan gebruiken.  

Milieu Centraal benadrukt dat consumenten door gedragsveranderingen ook energie kunnen besparen. Volgens het CBS hebben huishoudens in 2023 en 2024 namelijk al zo’n 20% gas bespaard. Daarnaast wordt het na afschaffing van de salderingsregeling in 2027 belangrijker om stroom te verbruiken wanneer die goedkoop is en het zelfverbruik van opgewekte stroom te vergroten.   

Verhoog de subsidie op isolatie 

Netbeheer Nederland pleit ervoor om de subsidie op isolatie (ISDE) te verhogen. Net als Martien Visser stellen ze voor om warmtepompen weer de norm te maken.  Ook Milieu Centraal noemt isolatie en woningverbetering als ‘structurele oplossing’. Twee derde van de Nederlandse woningen is nog onvoldoende geïsoleerd.  

Conclusie 

Uit de bijdragen aan het rondetafelgesprek blijkt dat er brede steun is voor het verlagen van de energiebelasting en de btw, slimmer energiegebruik en het beter isoleren van huizen. Alle voorstellen zijn erop gericht om energie betaalbaar te houden, vooral met het oog op de energietransitie. Het blijft echter aan de politiek om te bepalen welke plannen haalbaar, effectief en betaalbaar zijn. Eén ding is zeker: zonder nieuw beleid dreigt energie echt onbetaalbaar te worden.