Hoe is mijn energierekening opgebouwd?

Een keer per jaar krijgt u een jaarafrekening van uw energieleverancier. Verhuist u of stapt u over naar een andere energieleverancier? Dan krijgt u een eindafrekening. Hoe is de energierekening opgebouwd en waarom is het belangrijk om uw jaar- of eindafrekening te controleren?

Ga snel naar:

• ACM: begrijpelijke en controleerbare energierekening
• Checklist energienota controleren
• Kostenposten energienota
• Hoe wordt uw energierekening opgebouwd in 2026?
• Hoe ziet uw energierekening eruit als u zonnepanelen heeft?
• Btw op energie
• Waaruit bestaan de netbeheerkosten?
• Verdeling gas en stroom op energienota
• Wanneer krijgt u uw jaarafrekening?
• Verschil jaarafrekening en eindafrekening
• Wat is termijnbedrag?
• Betalingsproblemen?

ACM: begrijpelijke en controleerbare energierekening 

Toezichthouder ACM: u moet het aanbod, het contract en de factuur naast elkaar kunnen leggen en eenvoudig kunnen narekenen of de factuur klopt met wat oorspronkelijk was afgesproken. Als u ook zelf energie opwekt (bijvoorbeeld via zonnepanelen) en mogelijk teruglevert aan het net, dan moet uit de factuur eveneens duidelijk blijken hoe saldering (tot en met 2026) en teruglevering hebben plaatsgevonden. Daarnaast moet de nadere uitsplitsing van de factuurposten beschikbaar zijn als u dat wilt. De leverancier kan ervoor kiezen de nadere uitsplitsing met de factuur mee te sturen. 

Checklist energierekening controleren

Het is belangrijk om uw energienota goed te controleren.

• Kloppen de meterstanden?
• Kloppen de tarieven?
  Op uw jaarafrekening in 2026 zult u ook nog de tarieven van uw contract van 2025 zien. Let ook goed op de post 'vermindering energiebelasting'. Het bedrag dat u in 2026 terugkrijgt, is € 629 inclusief 21% btw. Ook als u zonnepanelen heeft en uw verbruik 0 kWh is, heeft u hier recht op. 
• Worden de bedragen inclusief 21% btw vermeld?
  Het is verplicht de bedragen inclusief btw te vermelden. 
• Is het nieuwe termijnbedrag redelijk?
  Dit bedrag is gebaseerd op uw verbruik van de afgelopen jaren. Uw energieleverancier kijkt ook naar de energieprijs. Heeft u het afgelopen jaar te weinig betaald, dan zal uw nieuwe termijnbedrag wat hoger zijn.
• Is de eventuele korting verrekend?
  Bij aanmelding via Gaslicht.com is de kans groot dat u korting kreeg van uw leverancier. Controleer of deze korting correct is verrekend op uw energierekening.

Uit welke kostenposten bestaat de energienota?

U betaalt aan uw energieleverancier: uw energieverbruik (elektriciteit en/of gas), netbeheerkosten en belastingen. Onderstaande grafiek geeft de opbouw van de energienota weer van januari 2026. De genoemde prijs per onderdeel is het gemiddelde van alle energieleveranciers in januari 2026. De jaarkosten voor een gemiddeld energieverbruik bedragen bijna € 2200.

Hoe is uw energierekening opgebouwd in 2026?

De kostenposten van de energierekening in 2026 zijn hetzelfde als die van voorgaande jaren. Dat wil zeggen uw energierekening bestaat uit leveringskosten, netbeheerkosten en overheidsheffingen. Sinds 1 januari 2026 geldt de nieuwe Energiewet. Die vervangt de Elektriciteitswet en de Gaswet. Daardoor ziet u op uw energienota steeds vaker nieuwe termen. Zo heten netbeheerkosten voortaan systeembeheerkosten, en uw netbeheerder heet systeembeheerder. Het maandelijkse voorschot heet termijnbedrag. Wat u betaalt, verandert hierdoor niet.

• Leveringskosten

U betaalt aan uw energieleverancier voor de geleverde elektriciteit en gas. De tarieven voor gas en stroom kunnen gedurende het jaar wijzigen. De leveringstarieven op de jaarafrekening zijn daarom 'gemiddelde' tarieven over de periode waarin u de energie heeft verbruikt. Dit geldt niet als u heeft gekozen voor een bepaalde periode gas of elektriciteit te kopen voor een vaste prijs. In dat geval staat de prijs vast gedurende de looptijd van het contract (1, 2 of 3 jaar). Bij een dynamisch energiecontract betaalt u per uur voor stroom, of per dag voor gas. De actuele marktprijs fluctueert daardoor geregeld. Op uw energienota ziet u een gemiddelde prijs over de afgenomen periode. Daarnaast betaalt u vaste leveringskosten: een vast bedrag per maand voor stroom en gas, dit staat los van uw verbruik. Uw energieleverancier bepaalt hoeveel u betaalt voor de levering van gas en stroom. Lees meer over leveringstarieven.

• Netbeheerkosten

Uw energieleverancier rekent ook kosten namens uw netbeheerder. Deze netbeheerkosten bestaan uit een aantal tarieven:
- Capaciteitstarief en vastrecht
- Periodieke aansluitvergoeding
- Meettarief

Dit zijn vaste bedragen, die los staan van uw energieverbruik. Daarom staan ze meestal opgeteld als ‘netbeheerkosten’ op uw energienota. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) bepaalt elk jaar hoe hoog deze bedragen maximaal mogen zijn.

• Overheidsheffingen

Energieverbruik belast het milieu. Daarom heft de overheid over uw verbruik energiebelasting. Langs deze weg wil de overheid het energieverbruik verminderen en daarmee het milieu ontzien. De energiebelasting wordt in rekening gebracht door uw energieleverancier en afgedragen aan de overheid. Per elektriciteitsaansluiting wordt een korting op de energiebelasting toegekend, voorheen 'heffingskorting' genoemd. Deze wordt jaarlijks vastgesteld en verrekend via uw energienota. Sinds 2015 staat deze post onder de naam 'vermindering energiebelasting'. De vermindering geldt alleen voor onroerende zaken met verblijfsfunctie zoals een huis of kantoor.
De vroegere Opslag Duurzame Energie (ODE) is sinds 2023 onderdeel van de energiebelasting. Deze belasting is ingevoerd om de investering in duurzame energie te stimuleren. Het tarief voor de opslag gold per kWh voor alle stroomproducten en per m³ voor alle gasproducten. In 2023 is ODE onderdeel van de energiebelasting geworden. Sinds 1 oktober 2012 betaalt u 21% btw over de levering, transport, de huur van een meter en de energiebelasting. Tot die datum was het 19%. 

Hoe ziet uw energierekening eruit als u zonnepanelen heeft?

Heeft u zonnepanelen? Dan ziet u naast bovenstaande ook onderstaande onderdelen  op uw energierekening:

• Hoeveel stroom u heeft teruggeleverd.
• Hoeveel van die stroom gesaldeerd is.
• Voor welk deel van de teruggeleverde stroom u een terugleververgoeding ontvangt.
• Eventueel hoeveel terugleveringskosten u betaalt.

Let op: de salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Over 2026 mag u nog volledig salderen. Uw jaarafrekening over 2026 is dus de laatste met saldering. Vanaf 2027 krijgt u voor elke teruggeleverde kWh een terugleververgoeding van uw leverancier. Die moet minimaal 50% van het kale leveringstarief zijn. Terugleverkosten blijven bestaan.

Btw op energie 

U betaalt 21% btw over alle onderdelen van uw energierekening, inclusief de energiebelasting. Alleen in de tweede helft van 2022 gold een tijdelijk verlaagd tarief van 9%. 

Waaruit bestaan de netbeheerkosten?

Elk jaar bepaalt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) hoe hoog de netbeheerkosten maximaal mogen zijn. Een netbeheerder mag de netbeheerkosten verhogen, maar nooit boven de maximale tarieven.

• Periodieke aansluitvergoeding

De netbeheerder maakt kosten voor het in stand houden van uw aansluiting. Dit heet 'de periodieke aansluitvergoeding'. Het is een vast bedrag en verschilt per netbeheerder. De naam van deze vergoeding kan verschillen. ‘Vastrecht aansluiting’, of ‘aansluittarief’ zijn ook termen die voor deze vergoeding worden gebruikt.

• Capaciteitstarief en vastrecht

Het capaciteitstarief wordt in rekening gebracht voor het transport van gas en elektriciteit. De hoogte ervan is afhankelijk van de capaciteit van uw aansluiting. Het is een vast bedrag en verschilt per netbeheerder. Met de opbrengsten betaalt uw netbeheerder het onderhoud van het energienetwerk. Zo blijft het energienet veilig en betrouwbaar. Bijvoorbeeld administratiekosten. Het capaciteitstarief is een vast bedrag en verschilt per netbeheerder.

• Meettarief

U betaalt voor het gebruik en het beheer van uw energiemeter. En voor het verschaffen van toegang tot meetgegevens. Dit houdt met name in dat uw netbeheerder uw meterstanden doorgeeft aan uw energiebedrijf. Met deze gegevens kan uw energiebedrijf uw energienota opmaken. Dit staat dan op uw energienota vermeld als ‘meettarief’. Uw energiemeter is in beheer van uw netbeheerder. U betaalt het meettarief aan uw energiebedrijf. 

Welke onderdelen zijn gebaseerd op uw verbruik?

De variabele leveringskosten, overheidsheffingen en btw zijn gebaseerd op uw verbruik. De vaste leveringskosten en netbeheerkosten zijn vaste bedragen die u maandelijks betaalt aan uw energieleverancier.

Heeft u een dubbeltariefmeter? Dan kan het zijn dat uw leverancier verschillende prijzen rekent voor stroom in de normale uren en in de daluren. Op uw nota staan dan meterstanden met twee verschillende tarieven. Bij een enkeltarief betaalt u voor alle stroom dezelfde prijs. 

De verdeling van gas en stroom op uw energienota

De gemiddelde energienota bestaat ongeveer voor 70 procent uit gaskosten en 30 procent uit stroomkosten. 

Wanneer krijgt u uw jaarafrekening?

De jaarafrekening ontvangt u ongeveer twaalf maanden na de start van uw contract. Voor de eindafrekening geldt een wettelijke termijn: uiterlijk zes weken nadat uw contract is beëindigd. Voor de jaarafrekening schrijft de wet een redelijke termijn voor. De ACM hanteert daarvoor ook zes weken. 

Wat is het verschil tussen jaarafrekening en eindafrekening?

Een jaarafrekening krijgt u één keer per jaar. Daarin staat hoeveel energie u het afgelopen jaar heeft verbruikt. En of u daarvoor nog geld moet bijbetalen.

Een eindafrekening krijgt u alleen als u verhuist of als u overstapt naar een ander energiebedrijf. Daarin staat hoeveel energie u precies heeft verbruikt. En of u daarvoor nog geld moet bijbetalen. Lees meer over de eindafrekening.

Wat is een termijnbedrag?

Met een termijnbedrag betaalt u iedere maand alvast een deel van uw jaarlijkse energierekening. Het energiebedrijf kan pas aan het eind van het jaar berekenen hoeveel energie u heeft gebruikt. En hoeveel dat kost. Het energiebedrijf stuurt u dan een jaarafrekening. Van deze rekening betaalt u vooraf iedere maand een deel: een termijnbedrag (voorheen voorschot genoemd).

Uw termijnbedrag blijft een indicatie, gebaseerd op uw eerdere verbruik.  Heeft u minder verbruikt dan geschat? Dan ontvangt u het verschil terug via uw jaarafrekening. U kunt uw termijnbedrag ook tussentijds verlagen.

Wat moet ik doen bij betalingsproblemen?

Praktisch advies over uw rechten en plichten als consument t.a.v. betalingsachterstanden, betalingsregelingen, (dreigende) afsluiting e.d. vindt u op ConsuWijzer. Uw leverancier is verplicht om u een betalingsregeling aan te bieden voordat hij u mag afsluiten. Informeer ook bij uw gemeenten naar schuldhulp of extra ondersteuning, mocht dit nodig zijn.